inslag

Onderzoekers hebben voor het eerst bewijs gevonden dat de inslag die 66 miljoen jaar geleden plaatsvond, gevolgd werd door een wereldwijde inslagwinter. De winter werd gekenmerkt door kou en duisternis en duurde enkele decennia.

Zo’n 66 miljoen jaar geleden sloeg een meteoriet op aarde in. Wetenschappers stelden dat de inslag langdurige gevolgen had voor de gehele planeet. Stof en aerosolen werden door de inslag de atmosfeer in geblazen, waardoor het zonlicht tijdelijk geblokkeerd werd. Het resultaat: een wereldwijde temperatuurdaling, die ook wel ‘inslagwinter’ wordt genoemd.

Bewijs
Hoewel zo’n inslagwinter een logisch gevolg van zo’n grote inslag lijkt, was er tot voor kort nog nooit bewijs gevonden dat die inslagwinter daadwerkelijk plaatsvond. Een nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht, het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) en de Vrije Universiteit Amsterdam bewijst nu echter voor het eerst dat er 66 miljoen jaar geleden inderdaad sprake was van een wereldwijde temperatuurdaling.

De slachtoffers

De meteorietinslag werd ongeveer de helft van alle dier- en plantensoorten op aarde fataal. De dinosaurussen zijn ongetwijfeld het meest bekende slachtoffer van deze verwoestende inslag.

Texas
De onderzoekers vonden het bewijs in Texas, in gesteentes en marine sedimenten die stamden uit de tijd van de inslag. “De laag zand en schelpen die we vonden, is afkomstig van de tsunami’s die veroorzaakt werden door de meteorietinslag,” vertelt onderzoeker Johan Vellekoop. “Net boven de laag vonden we hoge concentraties iridium, afkomstig van de meteoriet zelf. Zo wisten we dat we op de goede plek aan het meten waren.”

Vetten
De onderzoekers keken vervolgens naar bepaalde vetten van eencelligen die in de gesteentes bewaard waren gebleven. Aan de hand van die vetten konden ze de temperatuur dat het zeewater in de tijd dat deze eencelligen leefden, vaststellen. Uit dat onderzoek blijkt dat het zeewater direct na de inslag zeven graden Celsius afkoelde. “En dat is nog maar een minimale schatting: het was waarschijnlijk veel meer,” stelt onderzoeker Johan Vellekoop. “Door stormen zijn de sedimenten na de tsunami helemaal door elkaar gewoeld.”

Het onderzoek levert het eerste concrete bewijs voor de veronderstelde inslagwinter. Waarschijnlijk duurde de periode van kou en duisternis enkele decennia en deze moet één van de belangrijkste oorzaken zijn geweest voor de massa-extinctie die op de inslag volgde.