foto1

Als we alle resterende fossiele brandstoffen verbruiken, dan dreigt bijna al het ijs op Antarctica te smelten.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek, verschenen in het blad Science Advances. “De meeste studies naar Antarctica waren gericht op het verlies van het ijs op West-Antarctica,” vertelt onderzoeker Ken Caldeira. “Onze studie laat zien dat we door het verbranden van kolen, olie en gas ook het risico lopen dat we de veel grotere hoeveelheid ijs op Oost-Antarctica kwijtraken.”

Op de afbeelding

Op het plaatje zie je het effect dat verschillende uitstoot-scenario’s op het ijs op Antarctica hebben. GtC staat voor gigaton koolstof. Afbeelding: Ken Caldeira / Ricarda Winkelmann.

De toekomst
Het ijs op Antarctica smelt reeds. Hoe dat in de toekomst verder gaat, wordt bepaald door een aantal factoren, waaronder de verdere door broeikasgassen veroorzaakte opwarming van de aarde en de opwarming van de oceanen. Het is bovendien mogelijk dat er in de toekomst meer sneeuw valt, waardoor de effecten die de opwarming van de aarde op Antarctica heeft voor een deel teniet worden gedaan. “Het is veel gemakkelijker om te voorspellen dat een ijsklontje in een steeds warmere kamer uiteindelijk gaat smelten, dan te voorspellen hoe snel dat gaat gebeuren,” vertelt onderzoeker Ricarda Winkelmann.
En zo is het ook met Antarctica: heel veel factoren spelen een rol.

10.000 jaar
Toch hebben Winkelmann en Caldeira nu een model ontwikkeld waarin al die factoren een rol spelen. Met behulp van dat model brachten de onderzoekers de toekomst van het ijs op Antarctica in beeld. Hun model keek zo’n 10.000 jaar in de toekomst, omdat koolstof nog millennia nadat het is uitgestoten in de atmosfeer blijft hangen.

Hamburg en New York
Uit het model blijkt dat het ijs op West-Antarctica onstabiel wordt als we nog zestig tot tachtig jaar CO2 blijven uitstoten op het tempo waarmee we dat momenteel doen. Wanneer we de wereldwijde temperatuurstijging weten te beperken tot zo’n 2 graden Celsius dan zal het smelten van het ijs op Antarctica resulteren in een zeespiegelstijging van enkele meters en dat is nog te behappen. Maar een verdere opwarming van de aarde kan het ijs op Oost- en West-Antarctica doen smelten, zonder dat er hoop is op herstel. En met elke tiende graad dat de temperatuur stijgt, wordt de kans dat al het ijs op Antarctica verdwijnt en niet meer terugkomt, groter. “Het ijs op West-Antarctica is misschien al het punt waarop we het verlies aan ijs nog kunnen stoppen, voorbij,” stelt onderzoeker Anders Levermann. “Maar wanneer we steden als Tokyo, Hong Kong, Shanghai, Calcutta, Hamburg en New York als erfgoed aan volgende generaties willen doorgeven, moeten we voorkomen dat ook Oost-Antarctica dat punt passeert.”

Het is voor het eerst dat onderzoekers kijken welk effect het verbranden van fossiele brandstoffen op al het ijs op Antarctica heeft. Deze eeuw zal het ijs nog niet versneld smelten, maar de toekomst ziet er niet rooskleurig uit. Over de komende 1000 jaar kan de zeespiegel zo’n drie centimeter per jaar stijgen, waardoor deze tegen het eind van dit millennium dertig meter hoger is. Over enkele duizenden jaren, kan de zeespiegelstijging door toedoen van smeltend ijs op meerdere plekken op aarde zelfs uitkomen op zo’n zestig meter. “Als we niet stoppen met CO2 in de lucht te pompen zal het land dat nu een thuis is voor meer dan een miljard mensen op een dag onder water komen te staan,” vat Caldeira het onderzoek nog eens samen.