aarde tijdens het archeïcum

In de zoektocht naar signalen van buitenaards leven, moeten we niet alleen afgaan op signalen die onze aarde anno 2013 vanaf een afstandje gezien afgeeft. We moeten ook kijken naar de signalen waarmee onze aarde miljarden jaren geleden verraadde leven te bevatten. Toen was het leven paarskleurig en duidelijk te detecteren. Het is dus niet ondenkbaar dat ook paars buitenaards leven straks het gemakkelijkst op te sporen is.

De eerste exoplaneet werd in 1995 ontdekt. Inmiddels zijn we nog net geen twintig jaar verder en staat de teller al op 950 exoplaneten en nog eens meer dan 2000 kandidaat-planeten. Het lijkt overduidelijk: het is een kwestie van tijd voordat we de heilige graal vinden. En in de astronomie hebben we het dan natuurlijk over het tweelingbroertje van de aarde: een planeet die in tal van opzichten op de aarde lijkt en waar leven tot de mogelijkheden behoort.

WIST U DAT…

…buitenaards leven mogelijk gemakkelijker op te sporen is als het dood is?

Vroeger tijden
Zodra we zo’n planeet ontdekken, willen we natuurlijk zo snel mogelijk vaststellen of er daadwerkelijk leven is. Maar hoe doen we dat? “Aarde is de de enige planeet waarvan we weten dat er leven is,” zo schrijven onderzoekers in een paper dat binnenkort in het blad Astrophysical Journal verschijnt. “Dus observaties van onze planeet zullen een belangrijk instrument zijn voor het karakteriseren van en zoeken naar leven op andere plekken.” Dus: we moeten achterhalen welke signalen onze planeet van een afstandje gezien afgeeft en welke signalen wijzen op de aanwezigheid van leven? Ja. Maar: we moeten dan niet alleen kijken naar de sporen van leven die vanaf een afstandje op de huidige aarde te vinden zijn. “Als we een tweede aarde ontdekken, is het heel onwaarschijnlijk dat deze zich in hetzelfde stadium van evolutie bevindt als onze aarde. De aarde is sinds zijn totstandkoming verre van statisch geweest.” Onder meer de samenstelling van de atmosfeer, de temperatuur en zelfs de levensvormen op de aarde zijn door de miljoenen jaren heen veranderd. “Al deze veranderingen hebben invloed op de eigenschappen van de aarde zoals we die van een astronomische afstand kunnen waarnemen.” Dus het is van belang om ons niet alleen een beeld te vormen van de signalen die de levendige aarde vandaag de dag afgeeft, maar ook te kijken welke tekenen van leven de aarde in vroeger tijden afgaf.

Archeïcum
In het nieuwe paper richten de onderzoekers zich op een tijdvak dat bekend staat als het Archeïcum (3,8 tot 2,5 miljard jaar geleden). Op dat moment werd onze aarde waarschijnlijk bevolkt door paarse bacteriën. De onderzoekers zochten uit hoe de aarde er met die levensvormen erop vanaf een grote afstand uit moet hebben gezien. Ze gingen daarbij uit van drie scenario’s: de paarse bacteriën wonen op de gehele planeet (op het land en in het water) of alleen op het land of alleen in het water.

Detecteren
De onderzoekers ontdekten dat de bacteriën hun aanwezigheid verraden in de totale lichtreflectie van de aarde. Zeker als ze op het land of langs de kust leven, zijn ze van een afstandje – als we naar de juiste signalen zoeken – goed te detecteren. Ook moet het op vergelijkbare wijze mogelijk zijn om onderscheid te maken tussen een planeet die voornamelijk door paarse bacteriën bewoond wordt en een planeet die meer lijkt op onze moderne aarde.

Zouden de eerste buitenaardse wezens die we gaan ontdekken dan paarskleurig zijn?