De dagen van Rosetta zijn geteld. Op 30 september zal de sonde zachtjes crashen op het oppervlak van komeet 67P.

Al sinds 9 augustus draait Rosetta in een ovaalvormige baan rond komeet 67P. Deze baan brengt Rosetta heel dicht bij het oppervlak van de komeet. En dat is voelbaar, zo vertelt Sylvain Lodiot, namens de Europese ruimtevaartorganisatie. De zwaartekracht van de komeet trekt aan Rosetta en de baan van de sonde moet regelmatig gecorrigeerd worden. “Maar daarom organiseren we deze scheervluchten,” vertelt Lodiot. ESA wil precies weten wat er gebeurt als Rosetta dicht bij 67P in de buurt komt, zodat zich tijdens de afdaling naar het oppervlak van de komeet geen verrassingen aandienen.

Zo gaat de laatste week van Rosetta eruit zien. Afbeelding: ESA.

Zo gaat de laatste week van Rosetta eruit zien. Afbeelding: ESA.

Vrije val
De laatste scheervlucht van Rostta zal op 24 september ten einde komen. Na die scheervlucht volgen een aantal manoeuvres ter voorbereiding op de crash. Op de avond van 29 september zal Rosetta dan opdracht krijgen om – vanaf een afstand van zo’n 20 kilometer van de komeet – de afdaling in te zetten. In feite zal Rosetta dan in vrije val het oppervlak van de komeet naderen. Tijdens die vrije val zal de sonde nog allerlei metingen verrichten en tevens foto’s maken.

Crash
Op 30 september zal de sonde dan aan het eind van de ochtend (Nederlandse tijd) op Rosetta landen. Omdat de afstand tussen de aarde en Rosetta groot is, zal het zo’n 40 minuten duren voor we op aarde het signaal ontvangen dat de sonde is gecrasht. Na de crash is er waarschijnlijk geen communicatie meer mogelijk met Rosetta, aangezien de antenne van de sonde naar alle waarschijnlijkheid niet langer op de aarde gericht zal zijn.

Hier moet Rosetta gaan landen/crashen. Dat zal waarschijnlijk gebeuren met een snelheid van zo'n 90 centimeter per seconde (vergelijkbaar met loopsnelheid). Afbeelding:  ESA / Rosetta / NavCam.

Hier moet Rosetta gaan landen/crashen. Dat zal waarschijnlijk gebeuren met een snelheid van zo’n 90 centimeter per seconde (vergelijkbaar met loopsnelheid). Afbeelding: ESA / Rosetta / NavCam.

Ma’at
Eerder liet ESA al weten dat Rosetta zal landen in een regio die Ma’at wordt genoemd. In deze regio vinden we een groot aantal putten. Deze putten zijn meer dan 100 meter breed en tussen de 50 en 60 meter diep. De putten zijn zeer interessant, omdat aan de binnenzijde ervan ‘kippenvel’ is gespot. De kleine bultjes aan de binnenzijde van de putten, kunnen wel eens restanten zijn van ‘kometesimalen’: de kleinere deeltjes waaruit de komeet in de jonge jaren van het zonnestelsel wellicht werd opgebouwd. Rosetta zal deze putten op 30 september van heel dichtbij bekijken en in haar laatste uren wellicht meer inzicht geven in het ontstaan van kometen.

De Rosetta-missie was nooit saai. Het was pionieren. Nog niet eerder cirkelde er een ruimtesonde rond een komeet. En ook de landing van Philae op de kern van de komeet was uniek. De laatste weken van Rosetta onderscheiden zich wat dat betreft niet van de rest van de missie: ook nu is het pionieren. Rosetta veilig houden op grote afstand van de aarde en de zon en heel dicht bij een onvoorspelbare komeet is volgens ESA misschien wel de grootste uitdaging van de missie. Een crash voor 30 september wordt dan ook niet uitgesloten: wanneer Rosetta op kleine afstand rond de komeet draait, kan deze zomaar een keertje uit koers worden gebracht door stof of gas dat van de komeet ontsnapt.