“De risico’s van passief meeroken worden nog steeds onderschat.”

Aan het woord is onderzoeker Leonard Hofstra, verbonden aan het Amsterdam UMC. Hoewel al langer bekend is dat ‘tweedehands’ rook schadelijk is, lijkt het alsof dit niet altijd bij mensen doordringt. De nieuwe studie van het Amsterdam UMC gepubliceerd in het vakblad JAMA Network Open toont de harde cijfers. “Hiermee laten we zien hoe gevaarlijk meeroken is,” aldus Hofstra.

Meeroken
Mensen kunnen op verschillende manieren aan sigarettenrook worden blootgesteld. Zo kunnen ze het als rokers zelf inademen. Daarnaast is er ook nog tweedehands rook, waarbij mensen zelf niet roken, maar de sigarettenrook van andere rokers inademen. Dit wordt ook wel meeroken genoemd.

Wereldwijd steken er zo’n 1 miljard mensen regelmatig een sigaret op. Van deze 1 miljard rokers overlijdt er jaarlijks zo’n 7 miljoen vroegtijdig. Hoewel we weten dat roken gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, is het minder bekend wat de gevolgen zijn voor mensen in de directe omgeving. Maar daar brengt de nieuwe studie verandering in. Uit de bevindingen blijkt dat een kleine miljoen mensen – waaronder kinderen – eerder overlijden aan de gevolgen van meeroken. Anders gezegd, op wereldwijde schaal zijn gemiddeld vijftig rokers verantwoordelijk voor de dood van 1 niet-roker. “Deze resultaten laten zien dat een roker ook een dader is die schade toebrengt aan een ander,” benadrukt Hofstra. “Passief meeroken leidt tot een 20 tot 30 procent hogere kans op een hartinfarct en longkanker.”


Nederland
De onderzoekers keken in hun studie ook specifiek naar de situatie in Nederland. Op basis van de jaarlijks gerapporteerde 2.000 tot 3.000 slachtoffers in Nederland door meeroken, ligt bij ons het aantal rokers verantwoordelijk voor de dood van 1 niet-roker tussen de 45 en 65.

Verschillen
Bovendien troffen de onderzoekers grote verschillen aan in de risico’s van meeroken per regio. De Verenigde Staten kennen bijvoorbeeld veel strengere wetgeving rond het roken in openbare ruimtes. Hierdoor roken er in de Verenigde Staten gemiddeld 80 tot 90 rokers één niet-roker dood. In het Midden-Oosten en Azië, waar deze wetgeving ontbreekt, ligt het gemiddelde rond de veertig rokers.

Maatregelen
De verschillen zijn te verklaren door betere beschermende maatregelen voor de niet-roker. Wat dat betreft is Nederland wat achterop geraakt qua regelgeving voor een gezondere samenleving, zo meent Hofstra. “In Nederland mag nog steeds in de auto worden gerookt, zelfs als er kinderen bij zijn,” zegt hij. “In Vlaanderen krijg je daarvoor een boete van bijna 1.000 euro.” Daar waar roken wordt verbannen, vermindert in twee jaar tijd het aantal hartinfarcten met 15 tot 20 procent. Ook zijn er veel minder opnames van kinderen met astma-aanvallen.


De studie benadrukt de ernstige gevolgen van roken. Ook in vergelijking met het coronavirus dat op dit moment in de wereld huishoudt. In China zijn in de eerste drie maanden van dit jaar iets meer dan 3.000 mensen overleden aan het virus. In dezelfde periode zijn in China zo’n 25.000 mensen gestorven aan de gevolgen van passief meeroken. Dat heeft er mede mee te maken dat meeroken het immuunsysteem verzwakt. Hierdoor zijn meerokers ongevraagd gevoeliger voor virusinfecties en waarschijnlijk ook voor het coronavirus. “Tel hierbij op dat nu veel mensen thuiswerken en veel schoolgaande kinderen thuis zijn,” zegt Hofstra. “Dan zorgt een roker voor een grotere kans op de gevaarlijke infectie, een dodelijke cocktail.”