Voor het eerst hebben onderzoekers tot in de kleinste details het landschap waarin onze voorouders 1,8 miljoen jaar geleden leefden, gereconstrueerd.

De reconstructie laat een landschap in het oosten van Afrika zien. Onderzoekers ontdekten het gebied in 1959 en sindsdien zijn er duizenden botten van dieren en stenen gereedschappen teruggevonden. Het afgelopen decennium hebben onderzoekers ook de grond uitgebreid bestudeerd om meer te weten te komen over hoe het landschap er 1,8 miljoen jaar geleden uitzag: welke planten groeiden er, was er water in de buurt, enzovoort?

Zoet water
Uit het onderzoek blijkt dat het landschap een zoetwaterbron herbergde, dat er moerassen, bossen en graslanden te vinden waren. “We waren in staat om in kaart te brengen welke planten groeiden op de plaats waar mensen en hun stenen gereedschappen waren gevonden,” vertelt onderzoeker Gail M. Ashley. “Dat is nog nooit eerder gedaan.” In de grond die de onderzoekers analyseerden, werden tevens resten van twee soorten mensachtigen teruggevonden: Paranthropus boisei en Homo habilis. P. boisei had een vrij klein brein. H. habilis had een groter brein en ook lichtere botten en doet al iets meer aan een mens denken. Beide soorten werden ongeveer 1,3 tot 1,7 meter hoog en tussen de 30 en 40 jaar oud.

Langdurig gebruikt
Op basis van hun onderzoek komen wetenschappers nu met een zeer gedetailleerde reconstructie van het landschap waarin onze voorouders 1,8 miljoen jaar geleden leefden. De mensachtigen moeten het gebied langdurig gebruikt hebben. “We denken niet dat ze hier woonden,” stelt Ashley. “We denken dat ze profiteerden van de zoetwaterbron die in de buurt was.”

Een artistieke impressie van hoe het landschap waar mensachtigen 1,8 miljoen jaar geleden in leefden er uit moet hebben gezien. Afbeelding: M.Lopez-Herrera / The Olduvai Paleoanthropology and Paleoecology Project / Enrique Baquedano.

Een artistieke impressie van hoe het landschap waar mensachtigen 1,8 miljoen jaar geleden in leefden er uit moet hebben gezien. Afbeelding: M.Lopez-Herrera / The Olduvai Paleoanthropology and Paleoecology Project / Enrique Baquedano.

Hard bestaan
Uit de reconstructie wordt wel duidelijk dat deze mensachtigen het niet gemakkelijk hadden. “Het was een hard bestaan. Een heel stressvol leven, omdat zij in de zoektocht naar voedsel continu de competitie aan moesten gaan met vleesetende dieren.”

De reconstructie is van grote waarde voor onderzoekers. Zij kunnen met behulp van de reconstructie ideeën ontwikkelen over hoe de mensachtigen leefden, hoe ze aan hun voedsel (met name vlees) kwamen, wat ze aten en dronken, enzovoort.