Antioxidanten kunnen helpen bij vitaminegebrek, maar veel mensen slikken ze ‘zomaar’: ze hebben geen vitaminegebrek, maar denken toch gebaat te zijn bij de antioxidanten. Een fabeltje.

Ons lichaam kan niet zonder zuurstof. Maar diezelfde zuurstof kan oxidatieve stress en ziekte veroorzaken. Oxidatieve stress kan ontstaan door onder meer alcoholmisbruik, roken, stress, blootstelling aan de zon, overgewicht of luchtvervuiling. Het is een stofwisselingstoestand waarbij meer reactieve zuurstofverbindingen vrijkomen dan gebruikelijk. Veel mensen denken deze reactieve zuurstofverbindingen – en dus ziekte – te kunnen bestrijden door in aanvulling op hun voeding antioxidanten te slikken. Maar is dat wel zo’n goed idee?

Vitaminegebrek
Onderzoekers van de universiteit van Maastricht stellen van niet. Ze gingen na of antioxidanten ziekten kunnen voorkomen of genezen. Uit het onderzoek blijkt dat het innemen van antioxidanten geen voordelen heeft, tenzij iemand een vitaminegebrek heeft. “Veel mensen gaan ervan uit het gebruik van antioxidanten goed voor ze is,” vertelt onderzoeker Pietro Ghezzi. “Ons onderzoek toont aan dat dit alleen het geval is als iemand gediagnostiseerd is met een duidelijk vitaminetekort.”

Schadelijk
‘Zomaar’ antioxidanten slikken, biedt dus geen voordelen. Sterker nog: het kan schadelijk zijn. Dat komt omdat bij het gebruik van antioxidanten de zuurstofmoleculen niet alleen ziekten triggeren, maar ook het immuunsysteem en de synthese van hormonen, zo stellen de onderzoekers in hun paper. En dat kan schadelijk zijn en resulteren in een negatief netto-effect.

“Niettemin kan oxidatieve stress onder bepaalde voorwaarden voor ziektes belangrijk zijn,” benadrukt onderzoeker Harald Schmidt. “Dit zou dan niet met antioxidanten maar met klassieke medicijnen behandeld kunnen worden. Deze bestrijden alleen die bronnen van zuurstofmoleculen die ziekte veroorzaken en laten bronnen van de gezonde zuurstofmoleculen onaangetast.”