Nieuw onderzoek brengt de kosten in kaart die extreem ruimteweer op aarde met zich mee kan brengen.

Een heftige zonnestorm kan op aarde leiden tot stroomuitval. En dat kost geld. Maar hoeveel? Dat hebben onderzoekers eerder al eens uitgezocht. Alleen richtten ze zich tijdens dat onderzoek alleen op de kosten die gemaakt werden in het gebied dat direct met stroomuitval te maken had. Een nieuw onderzoek gaat nog een stapje verder en kijkt welke kosten de stroomuitval ook buiten het direct getroffen gebied heeft.

1859 en 1989
De zon produceert regelmatig zonnevlammen en plasmawolken en slingert daarbij magnetische velden en allerlei geladen deeltjes de ruimte in. Doorgaans is dat geen reden tot zorg. Vaak zijn de zonnevlammen en plasmawolken niet op de aarde gericht. En zelfs als dat wel het geval is, hebben we altijd het beschermende aardmagnetisch veld nog. Maar ook dat aardmagnetisch veld kan ons niet beschermen tegen ‘The Perfect Storm‘: een samenloop van omstandigheden die leidt tot extreem, op de aarde gericht, ruimteweer. We zagen het bijvoorbeeld in 1859 gebeuren toen de zon er eigenhandig voor zorgde dat de telegraafverbinding tussen Europa en Amerika door kortsluiting uitviel. En in 1989 zorgde een plasmawolk ervoor dat een elektriciteitsnetwerk in Canada werd uitgeschakeld waardoor zes miljoen mensen meer dan negen uur zonder stroom zaten.

Kans op herhaling
Maar hoe groot is nu de kans dat we op korte termijn weer zo’n heftig scenario voor de kiezen krijgen? In 2012 stelden deskundigen dat de kans dat we binnen 10 jaar wederom getroffen worden door een zonnestorm zoals we die in 1859 zagen, ongeveer 12 procent is. Of dat heftige ruimteweer zich nu op korte of op lange termijn aandient, één ding lijkt wel vast te staan: vroeg of laat krijgen we met een heftige zonnestorm te maken. En wat doet dat anno 2017 met onze veel sterker dan in 1859 op elektriciteit gefundeerde samenleving?

Sector

De onderzoekers identificeren in hun studie ook de sectoren die het hardst getroffen worden in bovenstaande scenario’s. Met stip op één: de sector die producten vervaardigt. Deze sector wordt op de voet gevolgd door de overheid, de financiële en verzekeringswereld.

Verschillende scenario’s
Onderzoekers hebben dat nu deels in kaart gebracht. In een nieuw onderzoek gaan ze na welke kosten stroomuitval door toedoen van een zonnestorm met zich meebrengt. Het onderzoek richt zich op de VS en presenteert verschillende scenario’s. Het meest heftige scenario gaat ervan uit dat zo’n 66 procent van de Amerikanen zonder stroom komt te zitten. Het zou tot een binnenlands economisch verlies van zo’n 41,5 miljard dollar per dag leiden. Meer dan de helft van deze kosten ontstaat niet in het gebied dat daadwerkelijk door stroomuitval getroffen wordt, maar in de gebieden daarbuiten, zo benadrukken de onderzoekers. En dat is belangrijk. Het betekent namelijk dat we de kosten van een zonnestorm altijd onderschat hebben, omdat alleen gekeken werd naar de kosten die gemaakt werden in direct getroffen gebieden. Een tweede scenario gaat ervan uit dat alleen de acht meest noordelijk gelegen staten getroffen worden door stroomuitval. Het leidt tot een binnenlands verlies van zo’n 6,2 miljard per dag. In een derde scenario krijgen 23 procent van de Amerikanen te maken met stroomuitval, wat leidt tot een dagelijks verlies van 16,5 miljard in de VS.

Buitenlands effect
Maar natuurlijk heeft een stroomuitval in de VS niet alleen gevolgen voor de VS zelf, maar ook voor landen die met de VS zaken doen. Als zo’n 66 procent van de Amerikanen zonder stroom komt te zitten, zal dat internationaal tot een verlies van zo’n 7 miljard dollar per dag leiden. Wanneer 23 procent van de Amerikanen zonder stroom zit, komt de internationale schade op 2,2 miljard dollar per dag. Buiten de VS zou China – gevolgd door Canada en Mexico – de grootste strop hebben aan een door een zonnestorm veroorzaakte stroomuitval in de VS. Dat komt doordat deze landen onder meer veel ruwe materialen leveren aan de VS.

“Voor het eerst hebben we de wetenschap en economie die met ruimteweer samenhangt op een open en transparante manier met elkaar in verband gebracht,” stelt onderzoeker Richard Horne. “De potentiële impact is enorm. Onze studie zal overheden helpen om plannen te maken voor de worst-case scenario’s.”