Als gletsjers volledig wegsmelten, heeft dit grote gevolgen voor de zoet watervoorziening.

Dat concludeert een internationaal team van onderzoekers in een nieuwe studie gepubliceerd in Nature Geoscience. De onderzoekers gebruikten verschillende modellen en satellietbeelden om de ijsdikte en het ijsvolume van zo’n 215.000 gletsjers van over de hele wereld te berekenen. Dit is belangrijk omdat smeltwater van deze gletsjers ook invloed heeft op de beschikbaarheid van zoet water. Zo zijn vooral droge gebieden in de Andes en Centraal Azië afhankelijk van het smeltwater voor bijvoorbeeld landbouw.

Smelt op Antarctica


Vooral het ijs op Antarctica en Groenland smelt hard. Wist je bijvoorbeeld dat de Antarctische ijskap nu zes keer sneller smelt dan veertig jaar geleden? In de laatste acht jaar is de ijskap gemiddeld elk jaar 252 gigaton ijs kwijtgeraakt.

Minder ijs
De onderzoekers lieten in hun studie de gletsjers en het zee-ijs van de Groenlandse en Antarctische ijskappen achterwege en concentreerden zich op een aantal minder onderzochte gebieden. En uit de bevindingen blijkt dat het gecombineerde volume van de geanalyseerde gletsjers momenteel ongeveer 158.000 kubieke kilometer bedraagt. Dit betekent dat de hoeveelheid ijs sinds de laatste schatting van een paar jaren terug met 18 procent is gedaald. De grootste massa (van zo’n 75.000 kubieke kilometer) troffen de onderzoekers aan het noordpoolgebied. Deze regio is goed voor bijna de helft van het wereldwijde gletsjer-ijsvolume.

Grootste ijsmassa
Samen met Alaska herbergt de High Mountain Asia (dat onder andere de Himalaya, het Tibetaanse plateau en de bergen in Centraal-Azië inhoudt) de grootste ijsmassa buiten de Noordpool. Zo is dit gebied goed voor een volume van 7000 kubieke kilometer. De studie geeft aan dat eerdere berekeningen die los werden gelaten op dit gebied het volume met bijna een kwart hebben overschat. “In het licht van de nieuwe berekeningen moeten we aannemen dat de gletsjers in de High Mountain Asia sneller verkwijnen dan tot nu toe gedacht,” stelt onderzoeker Daniel Farinotti.

Watervoorziening
Eerder hadden onderzoekers geschat dat de gletsjers in de High Mountain Asia in 2070 gehalveerd zouden zijn. Maar op basis van de nieuwe berekeningen moeten we ons erop voorbereiden dat de gletsjers in 2060 al half weggesmolten zullen zijn. En dit heeft grote gevolgen voor de watervoorziening. Zo vult smeltwater uit deze gletsjers rivieren zoals de Indus en de Tarim. Honderden miljoenen mensen zijn van deze rivieren afhankelijk.

Zeespiegelstijging
Voor bovengenoemde regio’s en afhankelijk van het model, verwachten de onderzoekers dat de hoeveelheid smeltwater tegen het einde van de eeuw tot wel 24 procent lager kan zijn dan dat nu het geval is. “Dit verschil is verontrustend,” stelt Farinotti. Daarnaast concluderen de onderzoekers dat als de gletsjers volledig zullen wegsmelten, de wereldwijde zeespiegel wel 30 centimeter kan stijgen. Ter vergelijking; tussen 1990 en 2010 droeg het wegsmelten van de gletsjers bij tot een stijging van de zeespiegel van ongeveer 1,5 centimeter.

De onderzoekers geven aan dat er nog wel wat werk aan de winkel is. Zo gebruikten ze voor de modellen metingen van de dikte van het gletsjerijs. Echter is deze dikte lastig te bepalen, aangezien dergelijke metingen alleen van zo’n 1000 gletsjers bekend is. “Om meer nauwkeurigere schattingen van de volledige omvang te krijgen, hebben we betere metingen van de regionale gletsjers nodig,” besluit Farinotti.