Een nieuw onderzoek brengt de nieuwe vruchtbaarheidsrevolutie een flinke stap dichterbij.

Japanse onderzoekers zijn er namelijk in geslaagd om menselijke stamcellen – afkomstig uit het bloed – uit te laten groeien tot de voorlopers van eicellen. Dat is te lezen in het blad Science. De resultaten kunnen volgens de onderzoeker gezien worden als “een belangrijke stap richting in-vitrogametogenese onder mensen”.

Over IVG
In-vitrogametogenese (kortweg IVG) kan – na voortplantingstechnieken als IVF, IUI en ICSI – misschien wel gezien worden als de grootste vruchtbaarheidsrevolutie ooit, zo vertelde arts-gynaecoloog Petra de Sutter eerder aan Scientias.nl. “Dit gaat de voortplanting op zijn kop zetten. Als dit er komt, is niks meer zoals het was.” En dat lijkt niet overdreven. IVG stelt artsen namelijk in staat om ei- en zaadcellen te kweken uit huidcellen. Het is behoorlijk ingewikkeld, maar kortgezegd gaat het als volgt: men haalt wat huidweefsel weg bij de wensouder(s), herprogrammeert de huidcellen die hierin zitten tot stamcellen die nog tot allerlei typen cellen uit kunnen groeien. En vervolgens worden die stamcellen gestimuleerd om uit te groeien tot een ei- of zaadcel. Het klinkt misschien heel futuristisch, maar nog niet zolang geleden maakten Japanse onderzoekers op deze manier al eicellen uit de staart van een muis. Die eicellen werden ook daadwerkelijk bevrucht en groeiende uit tot gezonde muisjes. En ook in China zijn al gezonde muisjes ter wereld gekomen die voortkwamen uit zaadcellen afkomstig uit stamcellen.

Het onderzoek
En nu hebben Japanse onderzoekers dus opnieuw een belangrijke stap gezet. Ze zijn er namelijk in geslaagd om menselijke pluripotente stamcellen – stamcellen die nog uit kunnen groeien tot elk type cel – uit te laten groeien tot geslachtscel-achtige cellen. Die werden vervolgens in piepkleine eierstokken – gemaakt met behulp van embryonale cellen van muizen – geplaatst, waar ze uitgroeiden tot de voorlopers van eicellen. De eicellen zijn nog niet geschikt voor bevruchting. Maar dat lijkt een kwestie van tijd te zijn.

Onbegrensde vruchtbaarheid?
“Er is nog een lange weg te gaan, maar het is wel denkbaar dat we dit over tien jaar in een kliniek gaan toepassen,” stelde De Sutter vorig jaar. Het zal IVF overbodig maken. Bovendien vallen de natuurlijke grenzen van de vruchtbaarheid weg. Zo zouden vrouwen – wanneer er eicellen uit huidcellen worden geoogst – ook lang na de menopauze nog kinderen op de wereld kunnen zetten. En homoseksuele stellen zouden een genetisch eigen kind kunnen krijgen. Sterker nog: zelfs de solovoortplanting – waarbij je ei- en zaadcellen uit je eigen huidcellen oogst – lijkt tot de mogelijkheden te behoren.

Zoals elke nieuwe voortplantingstechniek roept ook IVG een hoop (ethische) vragen op. Ook zijn er zorgen over de veiligheid van de techniek. Want geven we kinderen die voortkomen uit kunstmatige ei- en zaadcellen de beste start die ze zich kunnen wensen? Of lopen ze door de manier waarop ze verwekt zijn een verhoogde kans op bepaalde ziekten en kanker? Hoewel de techniek nu nog heel futuristisch lijkt, zijn het vragen waar we ons nu al over moeten buigen. Want IVG komt eraan.

Meer weten…
…over IVG? Lees dan het complete interview met Petra de Sutter. Je vindt het hier!