Het stokoude mannetje is na aanhoudende gezondheidsproblemen gisteren geëuthanaseerd.

De allerlaatste mannelijke noordelijke witte neushoorn – Sudan genoemd – laat twee familieleden achter: zijn dochter Najin en kleindochter Fatu. De twee zijn de laatste noordelijke witte neushoorns op aarde.

Zorgen
Vorige maand kon je op Scientias.nl al lezen dat er grote zorgen waren over de gezondheid van Sudan. “Op de hoge leeftijd van 45 jaar is de aftakeling van zijn gezondheid begonnen en zijn toekomst ziet er niet goed uit,” zo liet de organisatie die het beschermde gebied waarin Sudan sinds 2009 woonde, liet weten.

De ondergang van de noordelijke witte neushoorn

Dat de noordelijke witte neushoorns op het randje van uitsterven staan, hebben we geheel aan onszelf te danken. In de jaren zeventig en tachtig werd er intensief op de neushoorns gejaagd omwille van hun hoorn (waar men in Azië medicijnen en in Jemen dolken van maakte). In korte tijd werd de complete populatie noordelijke witte neushoorns in Oeganda, Soedan, Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek weggevaagd. Uiteindelijk bleven er in een nationaal park in Kongo nog zo’n 20 tot 30 over. Maar zij bezweken in de jaren negentig en beginjaren van deze eeuw toen er fel werd gevochten in de regio. En in 2009 waren er in het wild geen noordelijke witte neushoorns meer te vinden.

Ingeslapen
En nu laat diezelfde organisatie weten dat Sudan op 19 maart is gestorven. Het mannetje had in toenemende mate te maken met ouderdomskwalen en werd daarnaast geteisterd door terugkerende infecties. Het leidde er uiteindelijk toe dat hij niet meer op zijn poten kon staan. En daarom hebben zijn verzorgers besloten hem in te laten slapen. Sudan is 45 jaar oud geworden.

Hoop
Sudan werd in 1973 in het wild in Soedan geboren. In 1975 werd hij gevangengenomen en samen met vijf andere noordelijke witte neushoorns overgebracht naar een dierentuin in Tsjechië. Daar leefde hij tot hij in 2009 naar het beschermde gebied in Kenia werd overgebracht. Nadat de laatste wilde noordelijke witte neushoorns in datzelfde jaar waren uitgestorven, hoopte men dat Sudan redding kon brengen en zich in een semi-wilde omgeving geroepen zou voelen zich voort te planten. Op dat moment waren er nog maar drie mannelijke noordelijke witte neushoorns in leven. Toen in 2014 de andere twee mannetjes stierven, groeide Sudan letterlijk uit tot de hoop van zijn soort. Maar de kans dat hij zich voort zou planten nam jaar na jaar af. En uiteindelijk wezen onderzoeken uit dat Sudan waarschijnlijk te oud was om nog jongen te krijgen.

In 2017 werd daarom besloten het over een andere boeg te gooien en in te zetten op IVF. Daarbij zou het sperma van Sudan of reeds overleden noordelijke witte neushoorns gebruikt kunnen worden om een eicel van één van de overgebleven vrouwelijke noordelijke witte neushoorns te bevruchten. Die bevruchte eicel zou vervolgens in een draagmoeder – een zuidelijke witte neushoorn – worden geplaatst. Die ambitieuze plannen – zoiets is nog nooit eerder gedaan bij neushoorns – liggen er nog steeds. Onderzoekers hopen dat het ooit leidt tot de geboorte van een zoon of dochter van Sudan. Het zou betekenen dat de laatste mannelijke noordelijke witte neushoorn lang na zijn dood toch nog de redding van zijn soort kan blijken te zijn.