krater

Mars telt meer dan 500.000 grote kraters en slechts een fractie ervan heeft een naam. Sinds kort kunt u – tegen een kleine vergoeding – een krater op Mars een naam geven. Een leuk initiatief dat het vooral gemakkelijker moet maken voor toekomstige astronauten om op Mars te navigeren. Maar de organisatie erachter wordt keihard teruggefloten door de International Astronomical Union.

Op de site van het bedrijf Uwingu kunt u een kaartje met daarop tal van kraters op Mars bekijken. Vervolgens kunt u een krater kiezen en deze – tegen een vergoeding – een naam geven. Hoe groter de krater, hoe duurder het is. Voor tien dollar kunt u al een klein kratertje naar uzelf vernoemen, terwijl de grotere exemplaren al snel 500 dollar kosten. Inmiddels hebben al vele mensen van de gelegenheid om een krater een naam te geven, gebruik gemaakt. Het resulteert in namen als ‘Nick’s Little Hole In The Ground‘ en ‘Your Mom’s Whispering Eye‘ en ‘DJ’s Nipple‘.

Mars One
Het is een heel aardig initiatief dat onlangs een enorme impuls kreeg. Mars One maakte namelijk bekend de kaarten die Uwingu op het moment van namen voorziet, te gaan gebruiken tijdens de eerste bemande missies naar Mars. Dat betekent dat een krater die u van een naam voorzien heeft straks wel eens een belangrijk herkenningspunt voor de eerste astronauten op Mars kan gaan zijn!

Leuk, maar niet officieel
Maar vandaag bederft de International Astronomical Union alle pret door te stellen dat het tegen een vergoeding benoemen van een krater in strijd is met het idee dat hemellichamen aan niemand toebehoren en dat iedereen er dus evenveel recht op heeft. Het benoemen van een krater is een leuk idee, maar de namen die mensen nu kopen, zullen nooit op officiële kaarten verschijnen.

WIST U DAT…

Namencatalogus
“Toen de IAU in 1919 werd opgericht kreeg het de officiële missie mee om een internationaal erkend naamregister voor planeten en satellieten op te zetten,” zo laat de unie weten. “Sinds die tijd is de IAU erin geslaagd om één, betrouwbare officiële namencatalogus op te zetten waardoor het internationale publiek en de wetenschappelijke gemeenschap succesvol (over deze hemellichamen, red.) kon communiceren.” Hebben burgers dan helemaal niets in te brengen? Jawel. “Hoewel de huidige regelgeving stelt dat het grote publiek niet kan eisen dat een specifiek verschijnsel een naam krijgt, kan het publiek wel bepaalde namen voorstellen.” Dat gebeurde bijvoorbeeld in 1989 toen het publiek namen mocht voorstellen voor de kraters op Venus, waarbij wel gesteld werd dat het namen moesten zijn van vrouwen die elk binnen hun eigen vakgebied een fundamentele bijdrage hadden geleverd. “Een recenter voorbeeld is de naamgeving van de twee ontdekte satellieten van Pluto in 2013.” Die kregen hun naam nadat het publiek gestemd had (en nadat de unie de meest populaire naam – Vulcan – uit het lijstje geschrapt had).

Het laatste woord
Wanneer we de kraters op Mars een officiële naam willen geven, moeten we daartoe uitgenodigd worden door hun ontdekkers. Vervolgens moet de IAU daaraan meewerken en ervoor zorgen dat de internationale regelgeving omtrent het benoemen van objecten gevolgd wordt. En uiteindelijk heeft de International Astronomical Union altijd het laatste woord.

De verklaring van de regelmatig onder vuur liggende International Astronomical Union kan ongetwijfeld op kritiek rekenen. Veel mensen gaven naar aanleiding van de hele situatie omtrent de maantjes van Pluto aan de unie een ouderwetse politieagent te vinden die te weinig ruimte laat voor het grote publiek. En wat vindt u?