De Israëlische lander is gearriveerd in de VS en zal halverwege februari door SpaceX worden gelanceerd.

De lander is ontwikkeld door de non-profitorganisatie SpaceIL en Israel Aerospace Industries (IAI) en draagt de naam Beresheet, Hebreeuws voor ‘in den beginne’. Het is een toepasselijke naam. Beresheet is namelijk niet alleen de allereerste Israëlische maanlander, maar ook nog eens de eerste private maanlander die – als alles goed gaat – daadwerkelijk voet op de maan gaat zetten.

Private missie
Er is jaren aan Beresheet gewerkt. Eerst gebeurde dat in het kader van de Google Lunar XPrize (zie kader). Maar toen deze zonder winnaar ten einde kwam, besloot SpaceIL toch door te zetten en er alles aan te doen Beresheet op de maan te krijgen. En zoals het er nu naar uitziet, gaat het op korte termijn echt gebeuren. SpaceX geeft de maanlander halverwege februari een lift wanneer het ruimtevaartbedrijf een communicatiesatelliet lanceert.


Google Lunar XPrize
De Google Lunar XPrize ging in 2007 van start en daagde deelnemers uit om een maanlander en -rover te bouwen, op de maan te zetten, het rovertje minimaal 500 meter af te laten leggen, foto’s te laten maken en naar de aarde te sturen. Wie daar als eerste in slaagde, zou zo’n 30 miljoen dollar krijgen. Heel wat teams gingen de uitdaging aan, maar de één na de ander moest afhaken. Herhaaldelijk werd de deadline van het spel opgeschoven en in 2017 liet de organisatie weten dat de overgebleven teams toch echt voor 31 maart 2018 voet op de maan moesten zetten. Een jaar geleden werd echter al duidelijk dat geen van de overgebleven vijf teams – waaronder SpaceIL – daarin zouden gaan slagen. En dus eindigde de Google Lunar XPrize zonder winnaar en zonder spannende maanmissie. Maar dat heeft SpaceIL er dus niet van weerhouden om de maanlander door te ontwikkelen. En ook oud-deelnemer aan de Google Lunar XPrize PTScientists (Duitsland) hoopt dit jaar (in de zomer) naar de maan te gaan en daar twee rovertjes los te laten. En ook Moon Express hoopt dit najaar een poging te wagen.

De planning
Eerder deze maand is Beresheet vanuit Israël naar de VS gebracht. Daar wordt de lander de komende weken getest en klaargemaakt voor lancering. Een Falcon 9-raket van SpaceX zal de lander in een ovaalvormige baan rond de aarde brengen. De lander draait meerdere rondjes rond onze planeet en zal zijn baan gaandeweg vergroten om uiteindelijk aan de zwaartekracht van de aarde te ontsnappen en zich door die van de maan in te laten vangen. Na een paar rondjes rond de maan te hebben gecirkeld, zet de maanlander – zo’n twee maanden na lancering – de landing in. Naar verwachting zet deze vervolgens in april voet op de maan. Zodra de lander op de maan staat, zal deze foto’s maken van de landingsplek en onderzoek doen naar het magnetisch veld van de maan.

Lang was de ruimte het domein van door overheden gefinancierde ruimtevaartorganisaties. Maar dat is de laatste jaren flink veranderd. Verschillende ruimtevaartbedrijven – waaronder SpaceX – hebben zich voorgenomen de ruimte voor een groter publiek te ontsluiten en de laatste jaren grote stappen gezet. Ze ontwikkelden hun eigen lanceersystemen en ruimtevaartuigen en worden inmiddels zelfs door gouvernmentele ruimtevaartorganisaties ingezet om bijvoorbeeld het ISS te bevoorraden. De maan is tot op heden echter nog altijd het domein van die gouvernmentele ruimtevaartorganisaties. Maar daar gaat dit jaar dus verandering in komen.