Het platform dat hoog boven de beschadigde radiotelescoop hing is vandaag naar beneden gestort. En daarmee lijkt de radiotelescoop de redding definitief voorbij te zijn.

Vandaag is het met instrumenten uitgeruste platform dat decennialang hoog boven de 305 meter brede schotel van het Arecibo Observatory hing, naar beneden gestort. Het platform – dat zo’n 900 ton weegt – moet een enorme schade hebben aangericht aan de beroemde telescoop, die door recente ontwikkelingen al zo gehavend was dat men twee weken geleden zelfs besloot om deze te ontmantelen. Waar velen na het bericht dat de telescoop ontmanteld zou worden nog hoop hadden dat Arecibo met petities of inzamelingsacties gered zou kunnen worden, lijkt die hoop nu definitief vervlogen.

De Arecibo-radiotelescoop bevindt zich in Puerto Rico en is in de jaren 60 van de vorige eeuw gebouwd. De telescoop bestaat uit een 305 meter brede schotel die weer is opgebouwd uit meer dan 38.700 panelen. Boven deze schotel hangt een 900 ton zwaar platform met daarop de ontvanger. Dit platform hangt aan 18 kabels die weer verbonden zijn aan drie torens. Twee van deze kabels hebben het eerder begeven en al de nodige schade aangericht aan de schotel. Deze foto is gemaakt in november. Afbeelding: University of Central Florida.

Gehavend
De problemen voor Arecibo ontstonden in augustus toen één van de kabels waaraan het instrumentenplatform hangt, losschoot. De problemen leken niet onoverkomelijk te zijn en besloten werd om de telescoop te repareren. Maar kort voor de werkzaamheden aanvingen, brak een tweede kabel dwars doormidden.

Een uitgebreid onderzoek volgde en al snel werd duidelijk dat de telescoop in de huidige toestand zomaar in kon storten. Er werd nagedacht over manieren om deze te repareren, maar keer op keer bleken de risico’s voor de bouwvakkers te groot te zijn. En dus hakte men op 19 november de knoop door: de telescoop wordt ontmanteld. Afgaand op de gebeurtenissen van vandaag zou je kunnen concluderen dat men de juiste keuze heeft gemaakt; bij het naar beneden vallen van het platform zijn geen slachtoffers gevallen.

Het doet echter niets af van de teleurstelling over de teloorgang van de radiotelescoop die in de afgelopen decennia bij heel wat ontdekkingen betrokken was. Zo hebben astronomen met Arecibo onder meer de eerste exoplaneten ontdekt, het bestaan van neutronensterren aangetoond, de eerste repeterende snelle radioflits gespot en bewezen dat op de polen van Mercurius ijs rust. Als klap op de vuurpijl speelt de radiotelescoop een centrale rol in de zoektocht naar buitenaards leven. Zo wordt de telescoop ingezet om eventuele buitenaardse radiotransmissies op te sporen en is deze in 1974 ook gebruikt om een radiobericht naar eventuele intelligente beschavingen in de bolvormige sterrenhoop M13 te sturen.

Velen hadden gehoopt dat de telescoop ook de komende jaren nog een belangrijk steentje bij zou dragen aan onderzoek naar het universum en onze plaats daarin. Maar die hoop is in enkele weken tijd vervlogen. De iconische radiotelescoop is niet meer.