lehmann

Google eert vandaag de Deense seismologe Inge Lehmann met een doodle. Lehmann is op 13 mei 1888 geboren in Kopenhagen. Dat is vandaag exact 127 jaar geleden. Wie was Lehmann? Hoe ontdekte zij de kern van de aarde?

Zo werkt een seismograaf

Zo werkt een seismograaf

In 1880 werd de moderne seismograaf uitgevonden. Dit is een apparaat dat alle trillingen in de aarde (bij bijvoorbeeld een aardbeving) kan meten. Een seismograaf bestaat vaak uit een set van drie seismometers, namelijk twee voor de horizontale bewegingen en één voor de verticale beweging. De seismometer voor de verticale beweging is aan een veer opgehangen, terwijl de andere twee meters een slinger zijn. Na een beweging schiet de pen over het papier heen om vervolgens weer in zijn oorspronkelijke evenwichtsstand terug te keren.

De ontdekking van de seismograaf is enorm belangrijk geweest. Aan het eind van de negentiende eeuw waren deze seismografen overal ter wereld geplaatst, waardoor er eindelijk onderzoek gedaan kon worden naar aardbevingen en wat er zich onder het oppervlak van de aarde afspeelt.

Zo reizen P-golven door het binnenste van de aarde

Mysterieuze p-golven
In 1929 werd Nieuw-Zeeland getroffen door een aardbeving. De Deense seismograaf Inge Lehmann analyseerde de schokgolven en zag een paar onverklaarbare p-golven. P-golven zijn longitudinale seismische ruimtegolven, oftewel golven die door het binnenste van de aarde bewegen. De p-golven die Lehmann registreerde hadden een flinke afstand in de kern afgelegd om vervolgens ‘ergens’ op te botsen. Volgens Lehmann zou er geen sprake moeten zijn van een botsing, omdat wetenschappers toentertijd meenden dat de aarde een vloeibare kern had. En dus schreef Lehmann in 1936 een paper met een heftige conclusie: de aarde heeft geen vloeibare kern, maar een vaste kern.

aarde

De Google Doodle van 13 mei 2015

De Google Doodle van 13 mei 2015

Eindelijk bevestiging
Pas in 1970 werd de hypothese van Lehmann bevestigd. Tegen die tijd waren de seismografen weer flink verbeterd. Hierdoor troffen ook andere seismologen de onderbroken p-golven aan in metingen. Lehmann kreeg in 1971 een William Bowie-medaille voor haar ontdekking. Zij was de allereerste vrouw die deze prijs kreeg. Tot dan was de William Bowie-medaille uitgereikt aan 32 mannen. Een doorbraak!

Wist je dat…

Nog steeds actueel
Lehmann is in 1993 op 105-jarige leeftijd overleden. Ondanks dat het alweer 22 jaar geleden is, is haar werk nog niet verouderd. Het gedachtegoed leeft nog altijd voort. In haar thuisland zijn straten en wijken naar de beroemde seismologe vernoemd. Ook ‘kreeg’ Lehmann een eigen planetoïde: 5632 Ingelehmann. En nu heeft ze dus ook een eigen Google doodle!