En die methaanbubbels verergeren de opwarming weer. Hallo, vicieuze cirkel!

Methaanbubbels zijn onder meer te vinden in ondiepe meren, rivieren en draslanden. De bubbels ontwikkelen zich in de bodem, borrelen omhoog en belanden via het wateroppervlak in de atmosfeer. Nederlandse onderzoekers tonen nu aan dat klimaatverandering ervoor zorgt dat wereldwijd steeds meer van die methaanbubbels vrijkomen.

Labonderzoek
De onderzoekers bogen zich eerst over bestaand onderzoek naar de uitstoot van methaanbubbels. Daarbij keken ze naar methaanbubbels op tal van plaatsen: in een visvijver in Malden tot in postglaciale meren in Noord-Zweden en bosplassen in Canada. “Vervolgens bootsten we methaanbubbel-productie na in ‘minimeren’ van 1000 liter in het lab van het NIOO (Nederlands Instituut voor Ecologie, red.), waar we de temperatuur en andere omstandigheden precies konden controleren,” vertelt onderzoeker Ralf Aben. “Zo hebben we andere oorzaken dan de temperatuurstijging kunnen uitsluiten. De minimeren waren eigenlijk niets anders dan open ‘tanks’ gevuld met water en sediment waarin de onderzoekers een jaarcyclus nabootsten. In totaal waren er acht van deze tanks. In vier ervan werd een ‘gewoon’ Nederlands klimaat nagebootst. In de andere vier tanks lag de temperatuur vier graden Celsius hoger.

“Er is nog niet eerder zo’n sterke relatie tussen temperatuur en de uitstoot van methaanbubbels aangetoond”

Meer methaanbubbels
De resultaten zijn helder. In de tanks met een hogere temperatuur, lag de uitstoot van methaanbubbels 50% hoger. “Er is nog niet eerder zo’n sterke relatie tussen temperatuur en de uitstoot van methaanbubbels aangetoond, en ook niet op zo’n grote schaal,” stelt onderzoeker Sarian Kosten. Nu is een opwarming van vier graden natuurlijk behoorlijk heftig. Gehoopt wordt dat het zover niet komt en de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of 2 graden Celsius. Maar ook dan kunnen we rekenen op meer methaanbubbels. Zo schatten de onderzoekers dat een temperatuurstijging van 1 graad Celsius zal leiden tot een 6 tot 20 procent hogere uitstoot van methaanbellen.

Bonus
Een hogere uitstoot van methaanbellen is verontrustend, omdat methaan een krachtig broeikasgas is. Dus hoe meer methaan er vrijkomt, hoe sterker de aarde opwarmt. “Bij iedere ton broeikasgas die we uitstoten, doet de natuur er eigenlijk nog een schepje bovenop in de vorm van bijvoorbeeld methaanbubbels,” stelt Kosten. Het goede nieuws is echter dat de aarde er ook een schepje bijdoet als wij onze uitstoot terugdringen. “Als we minder broeikasgas uitstoten en de temperatuur dus daalt, krijgen we van de natuur een extra bonus in de vorm van minder methaanbubbels. Die bonus van de natuur moet onze motivatie zijn de uitstoot van broeikasgas steeds verder terug te dringen.”

Naast het terugdringen van onze uitstoot, is er nog een andere manier om de uitstoot van methaanbubbels te beperken. De onderzoekers wijzen erop dat in rijke bodems – dat wil zeggen: bodems die vol zitten met voedingsstoffen – meer methaan gevormd wordt dan in schralere bodems. Het betekent dat we het aantal methaanbubbels ook terug kunnen brengen door te zorgen voor schralere bodems. Heel concreet betekent het dat we minder meststoffen moeten gebruiken.