Eigenlijk had de telescoop eind oktober de lucht in gemoeten, maar het wordt december. Het is een relatief kleine vertraging voor de telescoop die eigenlijk 14 jaar geleden al gelanceerd had moeten worden.

Ondertussen zijn de meesten vast allang de tel kwijt. Maar dat de lancering van ruimtetelescoop James Webb veelvuldig is uitgesteld, staat wel buiten kijf. Daar komt nu nog één keer bij. In plaats van eind oktober, zal het vernuftige observatorium waarschijnlijk halverwege december het luchtruim kiezen. En nu maar hopen dat het inderdaad bij deze laatste keer uitstel blijft…

Voorbereiding
Eind augustus maakte ESA bekend dat de lancering er nu echt aan zat te komen. James Webb had de laatste tests glansrijk doorstaan en werd klaargemaakt voor transport naar het lanceerplatform. De telescoop zal aan boord van een Ariane 5-draagraket worden afgeschoten vanaf de Europese ruimtehaven Kourou; een lanceerbasis in Frans-Guyana, gelegen aan de noordoostkust van Zuid-Amerika. De bovenste trap van de Ariane 5 is trouwens al vanuit Duitsland naar de Europese ruimtehaven onderweg.

Uitstel
Al eerder had NASA een datum voor de lancering geprikt. Zo zou de ruimtetelescoop op 31 oktober 2021 het luchtruim kiezen. Maar nu komen ESA en NASA samen met een nieuwe datum op de proppen. De nieuwe beoogde lanceerdatum is nu op 18 december gezet. Het is een relatief kleine vertraging voor de telescoop die eigenlijk 14 jaar geleden al gelanceerd had moeten worden.

Vertragingen van James Webb
De bouw van ruimtetelescoop James Webb ging niet zonder slag of stoot. Zo heeft de missie al zo’n veertien jaar vertraging opgelopen. De lancering had eigenlijk al tussen 2007 en 2011 moeten plaatsvinden; jaartallen die al ver achter ons liggen. De reden voor de almaar uitgestelde lanceerdatum? Bij de bouw van zo’n machtige telescoop zijn veel zaken gemoeid. En naarmate de ontwikkeling van de telescoop vorderde, bleek het bouwen van de ruimtetelescoop nog niet zo eenvoudig te zijn. Zo bestaat de hoofdspiegel bijvoorbeeld uit achttien afzonderlijke spiegels die zich samen als één grote spiegel moeten gedragen. Ook de enorme omvang van de telescoop brengt uitdagingen met zich mee. Zo moet de telescoop om in de vijf meter brede neus van een draagraket te passen, zorgvuldig worden opgevouwen om vervolgens later in de ruimte – op 1,6 miljoen kilometer afstand van de aarde – weer te worden uitgevouwen. Eenmaal volledig uitgeklapt heeft de telescoop – die naast een 6,5 meter hoge hoofdspiegel ook enorme zonnepanelen bezit – ongeveer dezelfde omvang als een tennisveld. Al deze zaken leidde ertoe dat de ontwikkelingsfase eindeloos werd opgerekt.

Het team laat weten dat James Webb waarschijnlijk eind september naar Frans Guyana verscheept zal worden. “We liggen op schema,” zegt Daniel Neuenschwander van ESA. “De ruimtehaven is druk bezig om voorbereiding te treffen. We zetten ons volledig in voor het succes van deze bijzondere missie.”

Lancering
De Ariane 5-draagraket zal de telescoop in een nauwkeurige baan rondom de aarde brengen. Even na het voltooien van een 26 minuten durende rit aan boord van de Ariane 5, zal James Webb zich scheiden van de raket en solo verder reizen. Na ongeveer vier weken komt het observatorium dan op zijn eindbestemming aan: een plek op een slordige 1,6 miljoen kilometer van de aarde.

Wat gaat de telescoop doen?
Webb zal het heelal bestuderen in het nabij-infrarood en midden-infrarood. Om dit te doen, is de telescoop uitgerust met een reeks ultramoderne camera’s, spectrografen en coronagrafen. James Webb wordt ook wel gezien als de opvolger van de Hubble-ruimtetelescoop en is bijvoorbeeld zo’n 100 keer gevoeliger, wat een nieuw venster naar het heelal opent. De langere golflengten stellen Webb in staat om verborgen delen van ons zonnestelsel bloot te leggen, in stofwolken te kijken waar sterren en planetaire systemen zich vormen, de samenstelling van de atmosfeer van exoplaneten in meer detail te onthullen en verder terug in de tijd te kijken om de eerste sterrenstelsels te zien die zich vormden in het vroege heelal.

Afbeelding: ESA

“We weten nu de dag waar duizenden mensen al jaren naartoe werken en waar miljoenen mensen van over de hele wereld naar uitkijken,” zegt ESA-directeur Günther Hasinger. “Webb en Ariane 5 zijn er klaar voor. We kijken uit naar de laatste voorbereidingen voor lancering vanuit de Europese ruimtehaven.”