afgelegen

Wetenschappers hebben een rotsachtig hemellichaam ontdekt dat maar liefst 103 AU (103 keer de afstand tussen de aarde en de zon) van de zon verwijderd is.

Het object gaat op basis van die afstand voor nu de boeken in als het verst van de zon verwijderde lid van het zonnestelsel. Die titel was tot voor kort weggelegd voor 2012 VP113, een object dat op het moment dat het het dichtst bij de zon staat nog altijd tachtig keer verder van de zon verwijderd is dan de aarde.

De grens van het zonnestelsel
2012 VP113 werd in 2012 ontdekt en zette astronomen aan het denken. Voordat we van het bestaan van 2012 VP113 op de hoogte waren, werd gesteld dat het zonnestelsel een vrij duidelijke grens heeft die op ongeveer vijftig keer de afstand van de zon tot de aarde ligt. Er was – voor zover wetenschappers toen wisten – slechts één object voorbij de grens te vinden: Sedna. Maar, zo stelden onderzoekers, Sedna was de uitzondering die de regel bevestigde. En toen kwam 2012 VP113: een object dat net voorbij de baan van Sedna lag. Opeens was Sedna niet meer zo uniek en de grens van het zonnestelsel niet meer zo scherp.

V774104
En nieuwe waarnemingen onderschrijven dat. Wetenschappers hebben nu namelijk een object ontdekt dat zich nog verder weg bevindt dan 2012 VP113. Het object – dat waarschijnlijk tussen de 500 en 1000 kilometer groot is, draagt voor nu de naam V774104 en bevindt zich op een afstand die 103 keer groter is dan de afstand tussen de aarde en de zon.

“Het zou kunnen dat zich achter de Kuipergordel een nog onontdekte planeet schuilhoudt die de baan van V774104 bepaalt”

De baan
Onduidelijk is nog welke baan V774104 volgt, zo vertelt onderzoeker Scott Sheppard, ontdekker van het object, aan New Scientist. Pas als we weten hoe de baan van het object eruit ziet, kunnen we ook meer zeggen over de oorsprong van het mysterieuze hemellichaam. Als blijkt dat de baan van V774104 het object met enige regelmaat in de buurt van Neptunus brengt, dan kan het gaan om een Kuipergordelobject dat door toedoen van de zwaartekracht van de grotere planeten in ons zonnestelsel is weggeslingerd.

Planeet X
Een andere mogelijkheid is dat V774104 onderdeel uitmaakt van de binnenste Oortwolk. Maar hoe is dit object dan in deze baan terecht gekomen? Het antwoord is best spannend. Zo zou het kunnen dat zich achter de Kuipergordel een nog onontdekte planeet schuilhoudt die de baan van V774104 bepaalt. Nog een andere mogelijkheid is dat aan het randje van ons zonnestelsel gelegen objecten zoals V774104 en Sedna in hun huidige baan belandden doordat een ster de Oortwolk rakelings passeerde of er zelfs dwars doorheen reisde.

Welk scenario klopt? Wetenschappers zijn vastberaden om dat uit te gaan zoeken. Daartoe zullen ze nu eerst de baan van het object in kaart gaan brengen.