Afgelopen nacht zijn de Ig Nobelprijzen weer uitgereikt aan wetenschappers die met hun studies mensen eerst aan het lachen maken en daarna aan het denken zetten. Een Nederlander en een Belg gingen met een felbegeerde Ig Nobelprijs terug naar de Lage Landen.

Een Nederlander, Belg en drie andere onderzoekers wonnen de psychologieprijs. Evelyne Debey, Maarten De Schryver, Gordon Logan, Kristina Suchotzki en Bruno Verschuere vroegen duizend leugenaars in de leeftijd van zes tot 77 jaar hoe vaak zij logen. Daarna moesten de teamleden kiezen of zij het antwoord van de leugenaars geloofden of niet. Wat blijkt: jongvolwassenen kunnen het beste liegen. Kinderen leren steeds beter te liegen en pieken als ze volwassen zijn. Daarna nemen de skills af, schreven de onderzoekers in 2015 in het wetenschappelijke vakblad Acta Psychologica.

Nederlanders

Het is niet de eerste keer dat een Nederlander een Ig Nobelprijs wint. In 2013 won Bert Tolkamp er één voor zijn onderzoek naar liggende koeien. Zijn belangrijkste bevindingen? Hoe langer een koe heeft gelegen, hoe groter de kans dat deze snel op zal staan. En als de koe eenmaal staat, is niet gemakkelijk te voorspellen wanneer deze weer zal gaan liggen. Vorig jaar wonnen de Nijmeegse taalwetenschapper Mark Dingemanse en twee collega’s. De onderzoekers ontdekten dat het woord ‘huh’ – of iets dat erop lijkt – in vrijwel iedere menselijke taal voorkomt. Overal ter wereld wordt ‘huh’ of ‘hè?’ gebruikt om een hapering in communicatie te repareren.

Ratten met broekjes
In totaal wonnen tien onderzoeksteams. Een winnaar is Ahmed Shafik, die ratten verschillende broekjes aantrok van polyester, katoen en wol. Vervolgens onderzocht hij het effect hiervan op het seksleven van de ratten. Hij deed dit ook met mensen.

Geitenmens
Een Britse man die drie dagen als een geit door de Alpen liep, won ook een Ig Nobelprijs. Tom Thwaites had een speciale prothese laten maken, zodat hij kon lopen als een dier. Hij kreeg een sterke band met een andere geit, maar werd op een bepaald moment ook uitgedaagd door twee geiten. “Plotseling stopte iedereen met gras eten en er was een soort spanning voelbaar, die mij nog niet eerder was opgevallen”, zegt Thwaites tegen de BBC. “Een of twee geiten lieten hun hoorns zien en op dat moment dacht ik dat er een gevecht zou beginnen.” Gelukkig kan de geitenmens dit spannende verhaal nog navertellen en is hij niet verwond.

Jeuk
Vijf Duitse wetenschappers wonnen een Ig Nobelprijs, omdat zij onderzoek deden naar jeuk. Zij kwamen erachter dat wanneer iemand jeuk heeft op zijn linkeronderarm, dat het dan verlichting geeft wanneer de persoon in de spiegel kijkt en zijn rechteronderarm krabt.

Nutteloos onderzoek? Nee hoor!
De Ig Nobelprijzen worden elk jaar uitgereikt aan ‘de meest nutteloze onderzoeken van het jaar’. Hoewel die onderzoeken ‘nutteloos’ lijken, zijn ze dat in feite niet. Ze zijn vaak laagdrempelig en ietwat grappig, waardoor mensen er interesse in hebben en dus weer even bezig zijn met wetenschap. De organisatie van de Ig Nobelprijs heeft dan ook een duidelijk doel voor ogen: mensen meer laten nadenken over wetenschap, wat het is en wat het kan betekenen.