Er gebeurt iets bijzonders in zijn cellen.

Kanker ontstaat wanneer een ogenschijnlijk normale cel zich ongecontroleerd gaat delen. Normaal gesproken worden dergelijke beschadigde cellen snel uitgeschakeld door het immuunsysteem, maar zo af en toe slipt er eentje door het net, waardoor er meer en meer van dit soort ongewenste cellen ontstaan. Het uiteindelijke resultaat? Een tumor.

Naakte molrat
Talloze soorten binnen het dierenrijk krijgen met kanker te maken en onder veel van die soorten liggen de sterftecijfers ten gevolge van de ziekte nog hoger dan onder mensen. Maar er is een uitzondering. En dat is de naakte molrat. Dit in veel opzichten uitzonderlijke beestje blijkt resistent te zijn tegen kanker, maar tevens heel lang te leven. En dat is opmerkelijk.

Kanker of veroudering
Zoals gezegd kan kanker voorkomen worden door cellen die zich abnormaal delen een halt toe te roepen. Maar dat heeft een keerzijde. Want wanneer cellen zich niet meer delen – ze worden dan ook wel senescente cellen genoemd – worden weefsels niet vernieuwd en treedt er dus versneld veroudering op. Maar de naakte molrat krijgt geen kanker, maar wordt ook niet versneld oud. Hoe kan dat? Wetenschappers hebben dat nu uitgezocht en ontdekt dat er iets bijzonders gebeurt in de senescente cellen van de naakte molrat.

Muis versus naakte molrat
De onderzoekers bestudeerden de naakte molrat en vergeleken deze met een ander knaagdier dat veel korter leeft: de muis. Het onderzoek wijst uit dat het immuunsysteem van de naakte molrat net als dat van de muis kan voorkomen dat bepaalde cellen zich delen. Maar in tegenstelling tot de muis – wiens senescente cellen ervoor zorgen dat hij op hogere leeftijd verzwakt – leeft de naakte molrat ook met senescente cellen een lang en gezond leven. Het is allemaal te herleiden naar een aantal unieke kenmerken van de senescente cellen van de naakte molrat, zo legt onderzoeker Joao Pedro de Magalhaes uit. “Ons onderzoek suggereert dat naakte molratten in staat zijn om de stofwisselingsprocessen in de senescente cellen af te remmen, wat resulteert in senescente cellen die minder ziekteverwekkend zijn. Daarnaast zijn naakte molratten beter bestand tegen DNA-beschadigingen. Dat brengt ons bij de hypothese dat de manier waarop naakte molratten omgaan met beschadigingen aan hun genoom van essentieel belang is voor hun lange levensduur en kankerresistentie.”

De naakte molrat is een geliefd onderzoeksonderwerp. Onderzoekers hopen dat de studies handvaten bieden om ook mensen langer gezond te laten leven. Tevens kan het onderzoek wellicht leiden tot (preventieve) behandelingen tegen kanker.