Waarschijnlijk met dank aan grote vulkanische uitbarstingen.

Wetenschappers van de universiteit van Californië in Berkeley beschrijven in een nieuw paper dat de oceanen op Mars een paar honderd miljoen jaar eerder ontstonden dan voorheen gedacht.

Vulkanen speelden een grote rol. “Vulkanen zorgden ervoor dat de omstandigheden gunstig waren om Mars nat te houden”, vertelt professor Michael Manga. In het paper in het wetenschappelijke vakblad Nature wijzen Manga en zijn collega’s naar de Martiaanse regio Tharsis: het grootste vulkanische gebied in het zonnestelsel.

Tharsis ontstond zo’n 3,7 miljard jaar geleden. Volgens het nieuwe model ontstonden de oceanen tegelijkertijd met het vulkanische gebied of zelfs net iets eerder. Omdat Tharsis toentertijd veel kleiner was, werd het oppervlak van Mars nog niet vervormd. Dit gold met name voor de bodem van de zee op het noordelijk halfrond. Hierdoor waren de eerste zeeën veel ondieper en was er ongeveer twee keer minder water nodig dan volgens eerdere schattingen.

Links zie je eerste oceaan Arabia, zoals die er circa vier miljard jaar geleden uitzag. Rechts de oceaan Deuteronilus, ongeveer 400 miljoen jaar later. De kustlijn van Deuteronilus was veel korter.

Perfecte omstandigheden
Dankzij Tharsis bleef het water een tijdje liggen. De Martiaanse vulkanen spuwden broeikasgassen uit, waardoor de rode planeet snel opwarmde. Hierdoor bleef er vloeibaar water op het oppervlak liggen. Daarnaast zorgden vulkanische uitbarstingen ervoor dat er tunnels ontstonden, waardoor grondwater het oppervlak kon bereiken.

Mysterie opgelost
Het nieuwe model verklaart ook waarom er sprake is van grote hoogteverschillen langs de vroegere kustlijn van de eerste oceaan op Mars, genaamd Arabia. Op bepaalde plekken is deze kustlijn een kilometer hoger of lager dan op andere plekken. Dat is vreemd, want op aarde is de kustlijn overal (ongeveer) even hoog. Wetenschappers beweren dat de hoogteverschillen pas zijn ontstaan nadat Tharsis groeide. De kustlijn op Mars was dus ooit veel vlakker, net zoals op onze planeet.

Waterrijke mantel
De oceanen op Mars verdwenen helaas nogal snel. Waar is dat water eigenlijk gebleven. Onderzoekers denken dat de mantel van de rode planeet zeer waterrijk is.