In vijftien dagen tijd zijn drie mensen – waaronder één Nederlander – van de 88e naar de 90e breedtegraad geskied.

Met zwaarbeladen sledes en onder zeer extreme omstandigheden – denk onder meer aan temperaturen van -21 – zijn de Nederlandse klimaatjournalist en beroepsavonturier Bernice Notenboom, samen met fotograaf Martin Hartley en poolreiziger Ann Daniels – gisteren op de geografische Noordpool gearriveerd. De expeditie kan daarmee een succes worden genoemd.

Bezorgdheid
Maar er is geen sprake van onverdeelde vreugde onder de expeditieleden. Notenboom stelt zich namelijk grote zorgen te maken over het gebied waarin ze zich vijftien dagen lang staande hebben zien te houden. “Veel oud ijs is verdwenen, we zien vooral eenjarig ijs,” vertelt ze. “Er is meer sneeuw, dat eerder smelt dan ijs. Ook het ijs verdwijnt daardoor in een gevaarlijk tempo.”

De expeditieleden (Notenboom staat helemaal links). Afbeelding: 2Dgrees.com.

Opwarming
Het is het resultaat van de opwarming: op de Noordpool stijgen de temperaturen ongeveer twee keer zo hard als wereldwijd het geval is. Hierdoor verandert het gebied heel snel. Zo neemt de hoeveelheid zee-ijs op de Noordelijke IJszee rap af. En sommige onderzoekers verwachten zelfs dat de zee nog deze zomer ijsvrij zal zijn. “Ik maak me daar enorme grote zorgen over,” vertelde Notenboom daar eerder over in een gesprek met Scientias.nl.

Wetenschap

Notenboom en collega’s willen met hun expeditie niet alleen een statement maken, maar ook een bijdrage leveren aan de wetenschap. Zo voerden ze tijdens hun reis van de 88e naar de 90e breedtegraad sneeuwmetingen uit in opdracht van ESA en NASA. Dankzij de metingen weten onderzoekers beter hoeveel sneeuw er op het ijs rust en kan de dikte van het zee-ijs nauwkeuriger worden vastgesteld.

Stille catastrofe
Die bezorgdheid was ook de aanleiding voor Notenboom om de expeditie op poten te zetten. Ze wilde zo de ‘stille catastrofe‘ die zich op de Noordpool voltrekt onder de aandacht brengen en mensen oproepen om in actie te komen. “We reizen niet voor niets van de 88e naar de 90e breedtegraad: daar zitten twee graden tussen en dat is een verwijzing naar het Parijsakkoord.” Veel landen hebben hun handtekening onder dat klimaatakkoord gezet en daarmee beloofd de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius. “Een mooi akkoord. Maar nu moeten die landen ook daadkracht tonen.”

Notenboom blijft nog even op de Noordpool hangen. Komende zaterdag zal ze er het vaandel van March for Science uitrollen. Ze onderschrijft zo de oproep van een brede groep wetenschappers om onder meer feiten en cijfers uit de klimaatwetenschap te respecteren en ter harte te nemen. Eind april gaat Notenboom door naar Spitsbergen om daar – samen met 66 Nederlandse topmanagers – te zien wat klimaatverandering daar allemaal reeds teweegbrengt.