Door te luisteren naar de geluiden die ze maken, moet de sensor vaststellen welke apparaten binnenkort de geest geven en wat extra liefde en aandacht nodig hebben.

Het internationale ruimtestation barst van de apparatuur en net zoals op aarde gaat er ook wel eens iets stuk. Het vereist vaak dat astronauten alles uit hun handen laten vallen en op stel en sprong reparaties uit gaan voeren. Dat moet anders kunnen, zo bedacht het bedrijf Bosch. En in nauwe samenwerking met NASA heeft het nu een slimme sensor ontwikkeld die door te luisteren naar de geluiden die apparatuur maakt, kan vaststellen of apparaten – of zelfs onderdelen daarvan – aan vervanging toe zijn.

SoundSee
De sensor heeft de naam SoundSee gekregen en wordt morgen – met nog veel meer voorraden – naar het ISS gestuurd. Eenmaal daar aangekomen, wordt het systeem geïnstalleerd op een Astrobee: een vliegende robot die astronauten aan boord van het ISS ondersteunt.


“Machines, zoals motoren en pompen, geven geluiden af wanneer ze actief zijn,” legt onderzoeker Samarjit Das uit. Sommige van die geluiden kunnen wij prima waarnemen. Andere vallen buiten de grenzen van ons gehoor. Maar zelfs als we de geluiden die apparaten maken, kunnen horen, is het nog maar de vraag of we ook in staat zijn om veranderingen in die geluiden op te merken. SoundSee kan dat – geholpen door kunstmatige intelligentie – wel. “Ons SoundSee KI-algoritme maakt gebruik van machinaal leren om die subtiele akoestische aanwijzingen te analyseren en te bepalen of een machine, of zelfs een enkele component van zo’n machine gerepareerd of vervangen moet worden.”

Hier zie je een Astrobee, aan boord van het ISS. De vliegende robotjes kunnen autonoom werken, maar ook bestuurd worden door astronauten of zelfs mensen op aarde. Hun primaire doel is het ondersteunen van de astronauten, bijvoorbeeld door experimenten te filmen of voorraden te verplaatsen. Afbeelding: NASA.

Experiment
De sensor die morgen – aan boord van Northrop Grummans Cygnus – wordt gelanceerd, kan gezien worden als een prototype dat op aarde al uitgebreid getest is, maar zich nu in een veel uitdagendere omgeving moet gaan bewijzen. Aan boord van het ISS zal behoorlijk wat data verzameld worden en aan de hand daarvan kan de sensor verder verbeterd worden. “Ons doel op lange termijn is: laten zien dat we afwijkingen aan boord van het ruimtestation kunnen detecteren en kunnen melden aan astronauten of de meldkamer op aarde,” aldus onderzoeker Jon Macoskey.


Het monitoren van apparatuur aan boord van het ISS is heel belangrijk. Allereerst omdat het de astronauten wellicht in staat stelt om problemen tijdig te detecteren en overhaaste of zelfs provisorische reparaties (bijvoorbeeld doordat de juiste onderdelen niet aan boord zijn) te voorkomen. Daarnaast is het echter goed je te realiseren dat sommige van deze apparaten het ISS – bijvoorbeeld door het genereren van zuurstof – leefbaar maken. Door deze apparaten extra goed in de gaten te houden, kunnen bedreigingen voor de astronauten hopelijk tijdig worden afgewend. Want ook in de ruimte geldt: een ongeluk zit in een klein hoekje. Dat bleek vorig jaar nog, toen er – heel provisorisch – een lek moest worden gedicht in het bovenste gedeelte van een aan het ISS gekoppelde Sojoez.