Het doodt bacteriën die resistent zijn geworden voor antibiotica en dus een grote bedreiging vormen voor de volksgezondheid.

Onderzoekers van de universiteit van Sheffield zijn actief op zoek naar nieuwe manieren om af te rekenen met resistente bacteriën. Ze ontwikkelen daartoe verschillende stofjes die wellicht in staat zijn om superbacteriën te doden en laten deze vervolgens los op gram-negatieve bacteriën (zie kader), zoals de bekende E. coli.

Gram-negatieve bacteriën
Onder de gram-negatieve bacteriën bevinden zich microben die verantwoordelijk zijn voor ernstige infecties zoals longontsteking, maar ook urineweginfecties. De microben zijn lastig te bestrijden, omdat hun celwanden zo zijn opgebouwd dat medicijnen er heel lastig doorheen kunnen komen. Tot overmaat van ramp worden gram-negatieve bacteriën in een rap tempo resistent voor de op dit moment beschikbare antibiotica.

En één van die ontwikkelde stoffen lijkt een schot in de roos te zijn. Experimenten wijzen namelijk uit dat deze in staat is om superbacteriën – bacteriën die resistent zijn voor vrijwel alle voorhanden zijnde antibiotica – te doden.


Resistentie
Volgens de onderzoekers pakt het stofje de superbacteriën op meerdere manieren aan. En dat is goed nieuws. Wanneer een medicijn een heel specifiek onderdeel van een bacterie aanvalt, is het voor deze bacterie relatief eenvoudig om dat onderdeel enigszins aan te passen, zodat het medicijn niet meer werkt. Maar als een medicijn de bacterie op verschillende manieren aanpakt, is het voor de bacterie veel lastiger om zich daartegen te wapenen en resistent te worden.

Gloeien
En het nieuwe stofje heeft nog een voordeel. Zo gaat het gloeien wanneer onderzoekers het blootstellen aan licht. “Dat betekent dat de opname door en het effect dat het heeft op bacteriën met behulp van geavanceerde microscopen gevolgd kan worden,” aldus onderzoeker Jim Thomas.

E. faecium
De onderzoekers hebben het stofje inmiddels met succes getest op E. coli (dat vaak dienst doet als modelorganisme) en de multiresistente ziekenhuisbacterie Enterococcus faecium. Ze zijn voornemens het binnenkort nog los te laten op andere multiresistente bacteriën.

Antibioticaresistentie is een groeiend probleem. Steeds meer (met name gram-negatieve) bacteriën zijn of worden ongevoelig voor antibiotica en zijn dus niet of nauwelijks te behandelen. Naar schatting is antibioticaresistentie in de EU alleen al op jaarbasis verantwoordelijk voor zo’n 25.000 doden. Als er op korte termijn geen nieuwe behandelingen worden gevonden om resistente bacteriën te bestrijden, zullen er tegen 2050 naar schatting elk jaar zo’n 10 miljoen mensen het slachtoffer van worden.

WIST JE DAT…
…ook fagen mogelijk een rol kunnen spelen in onze strijd tegen antibioticaresistentie? Lees er hier alles over! Daarnaast wordt het misschien ook hoog tijd om anders met microben om te gaan. Zo zouden ziekenhuizen sommige microben moeten omarmen om andere succesvol te weren. Hoe dat precies zit, legt microbioloog Remco Kort hier uit.