Als mensen en dieren zichzelf verstaanbaar willen maken, dan gaan zij harder praten. Dit gebeurt in een fractie van een seconde. Bij vleermuizen gebeurt dit in dertig milliseconden. Dat is tien keer sneller dan knipperen met je ogen.

Wist je dat…

…een vleermuis ook mensenbloed drinkt?

Stel, een spreker vertelt een verhaal voor een grote groep mensen. Deze spreker produceert een bepaald geluidsvermogen, dat resulteert in een bepaald geluidsniveau. Als een tweede spreker begint te praten, dan voeren beide sprekers hun geluidsvermogen op. Ze gaan harder praten, een fenomeen wat ‘stemverheffing’ wordt genoemd. In de wetenschap praten we over het lombardeffect.

Razendsnelle stemverheffing
Het lombardeffect zien wetenschappers overal terug, dus niet alleen bij mensen, maar ook bij dieren. Uit experimenten met vleermuizen blijkt dat vleermuizen harder gaan ‘praten’ als er sprake is van meer omgevingsgeluid. Het is opvallend dat dit in dertig milliseconden gebeurt. Het effect is eerder waargenomen bij vleermuizen, maar toen was er sprake van een vertraging van 150 milliseconden. Bij mensen is sprake van een vertraging van 150 tot 175 milliseconden.

Is het een reflex?
In een nieuw paper in het wetenschappelijke vakblad Proceedings of the National Academy of Science concluderen onderzoekers dat het lombardeffect bij vleermuizen een reflex is en geen cognitief gedrag. Voor cognitief gedrag is immers meer verwerkingstijd nodig, terwijl de stemverheffing bij vleermuizen haast direct plaatsvindt.

Ultrasoon geluid
Mensen praten relatief traag in vergelijking met een vleermuis. Een vleermuis produceert een hoog ultrasoon geluid om te communiceren met andere vleermuizen. Wij mensen kunnen dit geluid niet horen, maar wetenschappers vinden het zeer interessant om de gesprekken van deze zoogdieren vast te leggen. Zo leren zij meer over hoe het brein van zoogdieren werkt.