En onderweg naar de rode planeet heeft de rover alvast wat geluidsopnames gemaakt.

Eind juli koos NASA’s nieuwste marsrover Perseverance met succes het luchtruim. De rover zal, eenmaal aangekomen op de rode planeet, op zoek gaan naar sporen van microben die in een grijs verleden wellicht op de rode planeet hebben rondgezworven. Tevens wil NASA tijdens de missie verschillende Marsmonsters verzamelen. Maar dat is nog niet het enige. De rover is namelijk uitgerust met microfoons die – als alles volgens plan verloopt – interessante omgevingsgeluiden zullen vastleggen. En om dat alvast eventjes te testen, heeft Perseverance onderweg al wat geluidsopnames gemaakt.

Microfoons
Het plan is dat de microfoons waarmee Perseverance is uitgerust, de landing op de rode planeet zullen vereeuwigen. Ook zullen we mogelijk de rover aan het werk horen, de wind horen waaien en wie weet wat de rover nog meer weet vast te leggen? Het uiteindelijke doel is dat Perseverance erin slaagt om de natuurlijke geluiden op Mars vast te leggen, zodat we een idee krijgen van hoe het op de rode planeet precies klinkt. “De wetenschap die we met een instrument zo simpel als een microfoon kunnen verkrijgen, is verbluffend,” aldus onderzoeker Baptiste Chide.


Anders
De geluiden die Perseverance tijdens de missie zal opnemen, klinken mogelijk op Mars nét iets anders dan dezelfde geluiden op aarde. Heel extreem zijn deze verschillen overigens niet. “Het klinkt een beetje als de geluiden die je door een muur heen hoort,” zegt Chide. Hoe het kan dat geluiden op Mars iets afwijken? Dat komt omdat de Martiaanse atmosfeer ongeveer honderd keer dunner is dan die van de aarde. En die lagere dichtheid heeft invloed op de manier waarop geluidsgolven van de bron naar de microfoons reizen. Geluiden op Mars zullen daarom waarschijnlijk gedempter klinken en wat moeilijk te horen zijn.

Bovendien heeft de atmosfeer op Mars een andere samenstelling. De Martiaanse atmosfeer bestaat voornamelijk uit koolstofdioxide, terwijl die van de aarde met name stikstof en zuurstof herbergt. Het betekent dat de hogere frequenties op Mars minder goed te horen zijn dan de lagere tonen. Ten slotte is het op de rode planeet een stuk kouder. Door deze koudere atmosfeer bereiken geluidsgolven de microfoons net wat trager.

Benieuwd?
Benieuwd naar hoe geluiden op Mars zullen klinken? Wetenschappers hebben voor ons alvast een voorproefje. NASA biedt op deze pagina de mogelijkheid om enkele bekende aardse geluiden te beluisteren op de manier waarop ze op Mars klinken. Je hoort bijvoorbeeld vogels fluiten, het piepen van een achteruitrijdende vrachtwagen, een fietsbel en muziek zoals ze op onze planeet klinken én zoals wetenschappers verwachten dat ze op Mars zullen klinken. De verschillen zijn – zoals je zult merken – subtiel.

Ondertussen stevent Perseverance gestaag op de rode planeet af. En om de microfoons alvast even te testen, hebben onderzoekers geluiden van het ruimtevaartuig opgenomen terwijl deze door het heelal raast. Beluister de opname hieronder.


Het gedempte gegons dat je hoort, komt van de zogenoemde heat rejection fluid pump waar de rover mee uitgerust is. Deze pomp bevindt zich aan de achterkant van Perseverance en maakt deel uit van het thermisch systeem. Dankzij de pomp blijft de temperatuur van alle operationele onderdelen altijd op peil, zelfs tijdens de koudste winternachten. “Hoewel men zegt dat in het heelal niemand je kan horen schreeuwen, kunnen ze wel je heat rejection fluid pump horen,” grapt onderzoeker Dave Gruel. “De microfoon was in staat om het geluid dat het thermische systeem van Perseverance voortbrengt, op te vangen. Dit werkt in het vacuüm van de ruimte door middel van technische trillingen.”

Geluid in de ruimte
Het is inderdaad waar dat het vacuüm van de ruimte een minder optimale omgeving is voor het overbrengen van geluid. Maar dat betekent niet dat er helemaal geen geluid is. Geluidsgolven kunnen namelijk door vaste objecten reizen. Wanneer deze mechanische trillingen worden geregistreerd door een elektronisch component, worden ze soms omgezet in een elektronisch signaal. Iedereen die met oortjes in naar muziek luistert, is dit fenomeen bekend. Denk maar aan dat ritselende of bonkende geluid wanneer het snoer van de de koptelefoon tegen een oppervlak komt.

Betekenis
Met de geluidsopnames in handen kijken de onderzoekers met een gerust hart naar de toekomst. “Hoe geweldig het ook is om dit geluid tijdens de vlucht te hebben opgevangen, de geluidsopname heeft een belangrijkere betekenis,” zegt Gruel. “Het betekent dat ons systeem werkt en klaar is om geluidsopnames te maken tijdens de marslanding.” Al leggen de onderzoekers de lat niet te hoog. “Het opnemen van geluid tijdens de landing is iets leuks, geen bittere noodzaak,” gaat Gruel verder. “Als het toch niet lukt, zal het de verdere ontdekkingsmissie van Perseverance geen moment in de weg staan. Als zelfs maar een klein deel van de landing vastgelegd wordt, zouden we dat al fantastisch vinden.”

Primeur
Met het opnemen van omgevingsgeluiden heeft Perseverance een primeur in handen. Dit experiment kan dan ook enkele verrassingen opleveren. Terwijl wetenschappers zo goed mogelijk proberen te voorspellen hoe geluiden op Mars klinken, zullen we het pas zeker weten als Perseverance op de rode planeet is geland. “Ik denk dat het heel leuk gaat worden om daadwerkelijk de geluiden van een andere planeet te horen,” aldus Gruel. “Dit is een hele unieke ervaring,” voegt Chide toe. “Met de microfoons aan boord van de marsrover voegen we een vijfde zintuig toe aan de verkenning van Mars. Het opent een nieuw gebied van wetenschappelijk onderzoek.”

We moeten echter nog eventjes geduld hebben. Want op dit moment bevindt de rover zich nog in de ruimte. De verwachting is dat Perseverance op 18 februari 2021 op de rode planeet zal arriveren. En wat kijken we ernaar uit. Want het belooft een prachtige missie te worden, die net wat verder gaat dan de missies van vorige Marsrovers.