Nieuw onderzoek geeft je een goede reden om de volgende keer dat je moet hoesten je mond te bedekken en handen te wassen.

Wetenschappers hebben nu namelijk in detail vastgelegd hoe het bacteriën die al niesend en hoestend de lucht in worden geslingerd, vergaat. Ze borduren met hun studie voort op eerder onderzoek dat aantoonde dat sommige bacteriën die door niesen en hoesten in de lucht belanden wel 45 minuten in leven te kunnen blijven en tot wel vier meter ver te kunnen reizen. “Wij wilden uitvinden hoe druppels met daarin bacteriën die door niesen en hoesten worden uitgestoten zulke grote afstanden kunnen afleggen en in staat zijn om andere mensen na zo’n lange tijd nog te infecteren,” legt onderzoeker Lidia Morawska uit.

Andere aanpak
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers zich die missie opleggen. Maar: “Het meeste onderzoek op dit gebied richtte zich op in het laboratorium gegenereerde bio-aerosolen oftewel in de lucht geslingerde druppels, die zowel qua samenstelling als de wijze waarop ze geproduceerd worden heel anders zijn dan de natuurlijke uit de luchtwegen afkomstige druppels die mensen genereren,” aldus Morawska. En dus ontwikkelden Morawska en collega’s een techniek om na te gaan hoe het de druppels die mensen produceren en tijdens het niesen en hoesten uitstoten, vergaat.

WIST JE DAT…

Het verval van de bacterie
Ze demonstreerden de techniek met behulp van opgehoeste druppels afkomstig van twee patiënten met taaislijmziekte (cystic fibrosis) en een chronische Pseudomonas aeruginosa-infectie. Het onderzoek wees uit dat de bacteriën in de opgehoeste druppels op verschillende manieren in verval kunnen raken. “Zodra de druppels in de lucht belanden, drogen ze snel uit, koelen af en worden licht genoeg om in de lucht te blijven. Ook vergaan ze deels door contact met zuurstof in de lucht, waarbij grotere druppels er langer overdoen om te verdampen. Wij ontdekten dat de concentratie actieve bacteriën in de druppels snel afnam: de meeste bacteriën hadden een halfwaardetijd van tien seconden (dat betekent dat hun aantallen in tien seconden halveerden, red.), maar sommige bacteriën hadden een halfwaardetijd van meer dan tien minuten. “Het suggereert dat sommige van deze Pseudomonas aeruginosa-bacteriën bestand zijn tegen een snel verval.” En omdat ze langer in leven weten te blijven, is de kans dat ze via de lucht een ander individu infecteren, groter.

Het zit ‘m in de druppel
Maar waarom overleeft de ene bacterie nu veel langer dan de andere? Het heeft dus deels te maken met de grootte van de druppel waarin ze zitten. “De grotere druppels die bacteriën bevatten, hebben meer tijd nodig om te verdampen, waardoor ze beter bestand zijn tegen verval en in staat zijn om bacteriën langer in leven te houden.” Maar de onderzoekers denken dat het ook afhankelijk is van in welk deel van de luchtwegen de druppels tot stand zijn gekomen. Ze wijzen erop dat de locatie waarop een druppel ontstaat van invloed is op de hoeveelheid bacteriën die deze herbergt.

Het onderzoek heeft onder meer implicaties voor ziekenhuizen die er – gezien de kwetsbare mensen die hier verblijven – alles aan moeten doen om infecties te voorkomen. Maar ook thuis kun je er natuurlijk je voordeel mee doen door gewoon je hand voor je mond te houden als je een niesbui voelt opkomen.