Als de klimaatverandering ongehinderd voortzet, zal een enorme gletsjer op Antarctica verdwijnen en de zeespiegel met 2,9 meter stijgen.

Daarvoor waarschuwen Britse onderzoekers in het blad Nature. Hun onderzoek gaat over de Totten-gletsjer. Deze gletsjer verliest reeds flinke hoeveelheden ijs, maar de nieuwe studie toont aan dat deze – en dus ook de Oost-Antarctische ijskap – veel kwetsbaarder is dan gedacht.

Terugtrekken
De wetenschappers trekken die conclusie nadat ze de geschiedenis van de gletsjer bestudeerden. Ze ontdekten dat de gletsjer zich in het verleden versneld terugtrok wanneer de voorkant ervan in bepaalde ‘onstabiele’ regio’s belandde. Als de gletsjer zich nu nog 100 tot 150 kilometer terugtrekt, zal deze opnieuw in zo’n ‘onstabiele regio’ terechtkomen. De onderzoekers denken dat de geschiedenis zich dan herhaalt en de gletsjer zich versneld terug zal trekken. Uiteindelijk zou de voorkant van de gletsjer hierdoor zo’n 300 kilometer verder landinwaarts komen te liggen dan nu het geval is, zo waarschuwen de onderzoekers. Tijdens dat terugtrekken zal de gletsjer zoveel ijs kwijtraken dat de zeespiegel wereldwijd tot wel 2,9 meter kan stijgen.

Niet meer te stoppen
De onderzoekers benadrukken dat het enkele honderden jaren kan duren voor de gletsjer zich 300 kilometer terug heeft getrokken, maar zodra de voorkant van de gletsjer zich 100 tot 150 kilometer heeft teruggetrokken is deze reeds voorbij het ‘point of no return‘. Het smelten van de gletsjer is dan – in ieder geval tot deze weer in een stabieler gebied terechtkomt – niet meer te stoppen.

Zorgwekkend
“Er komt steeds meer bewijs dat Oost-Antarctica veel kwetsbaarder is dan gedacht,” vertelt onderzoeker Martin Siegert. “Dat is iets waar we ons zorgen over moeten maken.” De gletsjer is slechts één van de gletsjers die de Oost-Antarctische IJskap rijk is, maar kan een enorme impact hebben, zo stelt Siegert. “De Oost-Antarctische IJskap is verreweg de grootste ijsmassa op aarde, dus elke kleine verandering kan wereldwijd een grote invloed hebben.”

Vorig jaar publiceerde hetzelfde onderzoeksteam ook al een studie over de Totten-gletsjer. In dat onderzoek stelden ze vast dat er onder het drijvende deel van de gletsjer warm water circuleert. En dat warme water zorgt ervoor dat de gletsjer sneller smelt dan werd aangenomen. Dat onderzoek en de nieuwe studie veranderen onze kijk op de toekomst van de Oost-Antarctische ijskap. Lang werd gedacht dat deze veel stabieler is dan bijvoorbeeld de ijskap op West-Antarctica. Maar daarvan zijn onderzoekers nu niet meer zo zeker: het lijkt erop dat de opwarming van de aarde de Oost-Antarctische ijskap veel zwaarder valt dan werd aangenomen.