En daarmee getuigt 2016 – het derde recordbrekend warme jaar op rij – overduidelijk van een trend: de aarde wordt warmer.

Dat stellen NASA en de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) die onafhankelijk van elkaar onderzoek deden naar de temperaturen wereldwijd. De gemiddelde temperatuur wereldwijd lag in 2016 0,99 graden Celsius hoger dan halverwege de twintigste eeuw. “2016 is opmerkelijk genoeg het derde recordbrekende jaar op rij,” stelt onderzoeker Gavin Schmidt. “We verwachten niet dat er jaar na jaar records worden gebroken, maar de voortdurende trend is duidelijk.”

Record na record
2016 was niet alleen het warmste jaar ooit gemeten. Ook de maand januari was de warmste januari-maand ooit gemeten. Hetzelfde geldt voor februari, maart, april, mei, juli, augustus en september. De maand oktober was de op één na warmste oktobermaand ooit gemeten. Hetzelfde geldt voor de maanden november en december. Alleen de oktober-, november- en decembermaand in 2015 was warmer dan dezelfde maand in 2016.

El Niño
Maar zijn die recordbrekend hoge temperaturen één op één toe te schrijven aan klimaatverandering? Nee. Natuurlijke fluctuaties spelen ook een rol. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan El Niño. Deze was deels verantwoordelijk voor de opwarming die we in 2015 en de eerste vier maanden van 2016 zagen. Naar schatting viel de temperatuuranomalie door toedoen van El Niño ongeveer 0,12 graden Celsius hoger uit.

Meer weten over de impact die de hoge temperaturen op onder meer het Noordpoolgebied hebben? Lees ook eens het artikel dat we hier gisteren over publiceerden.

Noordpoolgebied
Niet elk gebied op aarde kreeg te maken met recordbrekend hoge gemiddelde temperaturen. Dat is te verklaren doordat het weer grote invloed heeft op regionale temperaturen. Er is echter overduidelijk één gebied aan te wijzen dat afgelopen jaar opvallend warm was: het Noordpoolgebied. Dit gebied beleefde het warmste jaar ooit gemeten en dat zagen we terug in het zee-ijs dat eigenlijk het hele jaar door een recordbrekend klein gebied besloeg.

Het onderzoek
De onderzoekers trekken deze conclusies op basis van de gegevens van 6300 weerstations en metingen aan boord van schepen, onderzoeksstations in het Antarctisch gebied en boeien. Alle data is vrijgegeven en hier te bekijken.

De gemiddelde oppervlaktetemperatuur op aarde is sinds het eind van de negentiende eeuw met zo’n 1,1 graden Celsius gestegen. En dat is voornamelijk te wijten aan de uitstoot van koolstofdioxide en andere broeikasgassen. Het grootste deel van de opwarming vond de laatste 35 jaar plaats.