De studie laat zien hoe mensen aangespoord kunnen worden om gezonder te eten en zo ook een steentje bij dragen aan het behoud van de planeet.

De huidige vleesindustrie genereert momenteel flink wat broeikasgassen en draagt op die manier bij aan de opwarming van de aarde. Zure regen, ontbossing, klimaatverandering, landafbraak en het verlies van biodiversiteit zijn stuk voor stuk gevolgen van onze intensieve veelteelt. “Overschakelen naar een meer plantaardig dieet is één van de meest effectieve manieren om de ecologische voetafdruk van voedsel te verminderen,” benadrukt onderzoeksleider Emma Garnett. Bovendien is een meer plantaardig dieet ook nog eens beter voor onze gezondheid. En daarom moet het roer om.

Minder vlees
Wetenschappers bepleiten steeds vaker het eten van minder vlees. Naast de negatieve gevolgen voor onze planeet, is het eten van veel vlees namelijk ook nog eens ongezond. Het is bijvoorbeeld bekend dat als je veel rood vlees nuttigt – zoals bijvoorbeeld rundvlees, varkensvlees of lam – je een hoger risico loopt op verschillende ziektes. Denk bijvoorbeeld aan hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Hierdoor neemt de kans dat je vroegtijdig sterft toe. Het is echter nog niet zo makkelijk om mensen ertoe te zetten om minder vlees te eten. De opties die er zijn – zoals het invoeren van een vleesbelasting – zijn bijvoorbeeld verre van populair. Daarom besloten onderzoekers een andere methode uit te proberen die mensen onbewust een gezondere keuze laat maken.


Deze vegetarische burger werd bijvoorbeeld aan de menukaart in het cafetaria van de universiteit van Cambridge toegevoegd. Afbeelding: University of Cambridge

De studie
In de studie richtten de onderzoekers hun pijlen op drie universitaire cafetaria’s. Vervolgens besloten ze het aantal vegetarische keuzes te verdubbelen: van één op de vier naar twee op de vier. En de simpele aanpassing wierp zichtbaar zijn vruchten af. Nadat de onderzoekers meer dan 94.000 maaltijdkeuzes onder de loep hadden genomen, constateerden ze dat het aantal vegetarische bestellingen tot wel 80 procent was toegenomen. Het lijkt natuurlijk een beetje voor de hand liggend dat een groter aanbod van vegetarische gerechten ertoe leidt dat meer mensen hiervoor kiezen. Maar het laat mooi zien hoe een kleine verandering van het menu ons kan aansporen om gezondere keuzes te maken. “Het aanpassen van het aantal beschikbare opties is een krachtige manier om de gezondheid en duurzaamheid van onze voeding te beïnvloeden,” zegt co-auteur Theresa Marteau.

Gezond dieet
Op dit moment eet de wereldbevolking te weinig granen en fruit en veel te veel zout. En dat heeft in 2017 maar liefst 11 miljoen levens geëist. Bovendien blijkt een slecht dieet verantwoordelijk te zijn voor meer sterfgevallen dan roken of een hoge bloeddruk. Zo rekenden wetenschappers uit dat ongezonde voeding in 2017 zo’n 11 miljoen levens eiste, terwijl roken in verband wordt gebracht met 8 miljoen doden en een hoge bloeddruk met 10,4 miljoen sterfgevallen. Het betekent dat slechte voeding verantwoordelijk is voor meer doden dan welke andere risicofactor dan ook. Ons dieet moet dus radicaal anders. Maar hoe? Onderzoekers bogen zich over die kwestie en kwamen met een voedingspatroon op de proppen dat zowel ons, als onze aarde kan redden.

Opties
Bovendien kwamen de onderzoekers erachter dat de grootste toename van het eten van een vegetarisch gerecht te zien was bij de mensen die eerder voor vlees kozen. Met andere woorden, nadat de nieuwe vegetarische maaltijden waren toegevoegd, kozen de mensen die eerder vlees aten, nu juist vaker voor de vegetarische optie. En dat terwijl er nog wel gewoon vleesmaaltijden op het menu stonden. Het team ontdekte trouwens geen zogenoemd ‘rebound-effect’; kiezen voor een vegetarische lunch maakte het niet waarschijnlijker dat deze mensen dit bij het avondeten compenseerden met het eten van veel vlees. Ook bleek de totale verkoop van maaltijden in het algemeen niet te zijn teruggelopen.

Uit de bevindingen blijkt dat een kleine en simpele verandering er dus al voor kan zorgen dat mensen minder vlees eten. En dat is goed nieuws. Volgens de onderzoekers zijn vegetarische opties in restaurants eigenlijk te lang achterwege gelaten. “Flexitarisme neemt toe,” zegt Garnett. “Onze resultaten laten zien dat cateraars die meer plantaardige maaltijden aanbieden de keuze van de klant kan veranderen. Bovendien kan het vergroten van het aantal vegetarische keuzes makkelijk worden opgeschaald en zo klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit terugdringen.”