Een rondslingerende sigarettenpeuk op straat stoot nog 14 procent van de nicotine uit die een brandende sigaret afgeeft.

Sigarettenpeuken vind je overal; in parken, stranden en bij bushokjes. Naar schatting worden er jaarlijks meer dan vijf biljoen sigarettenpeuken achteloos op straat gegooid. Ondertussen leren we steeds meer over de invloed van sigaretten op het milieu en op onze gezondheid. Maar er zijn ook nog steeds zaken waar we nog maar weinig van af weten. Hoe zit het bijvoorbeeld met de chemische stoffen die opgerookte en rondslingerende sigarettenpeuken uitstoten?

Doel
Het doel van de studie was om de uitstoot van uitgedoofde sigaretten te meten en te ontdekken wat er met die uitstoot gebeurt wanneer sigarettenpeuken in verschillende omgevingen worden weggegooid. Het team mat acht van de honderd chemicaliën die doorgaans door sigaretten worden uitgestoten, waaronder vier die op de FDA-lijst van schadelijke en mogelijke schadelijke bestanddelen staan. Bovendien maten ze glyceroltriacetaat; een weekmaker die vaak wordt gebruikt om filters harder te maken.


Rookmachine
Het team besloot 2100 sigaretten te roken, al deden ze dit niet zelf. Hiervoor bouwden ze een speciale rookmachine die robotbewegingen gebruikt om een rokend persoon zo goed mogelijk na te bootsen. De uitgedoofde sigaretten werden in een roestvrijstalen ruimte geplaatst om zo de chemische stoffen die vrijkomen goed te kunnen meten. Daarbij probeerde het team ook te bepalen of verschillen in bijvoorbeeld de temperatuur of de vochtigheid invloed hadden op de emissies.

E-sigaret
Wie geen tabak wil roken maar ook niet geheel zonder sigaret kan, dacht lange tijd zijn heil te kunnen vinden in de e-sigaret. Dit apparaatje waarbij vloeistof elektrisch wordt verdampt, werd aangeprezen als hét alternatief voor het ‘normale’ roken, mede omdat het minder schadelijk zou zijn. Maar ondertussen weten we dat er ook met dit ‘vapen’ het een en ander aan de hand is. Zo zou het ondertussen al meerdere levens hebben geëist en werd onlangs aangetoond dat de rook van de e-sigaret longkanker bij muizen veroorzaakt. Ook concluderen wetenschappers dat de e-sigaret mogelijk hart- en vaatziekten kan veroorzaken. Het betekent dat ook de e-sigaret misschien niet zo’n goed alternatief is voor de normale sigaret dan gedacht.

De cijfers
Hoewel onderzoeker Dustin Poppendieck aan het begin van zijn studie vrij sceptisch was, ontdekte hij al gauw dat een uitgedoofde sigarettenpeuk tot 14 procent van de nicotine kan uitstoten die een brandende sigaret afgeeft. De meeste chemicaliën van de gedoofde sigarettenpeuken werden uitgestoten in de eerste 24 uur, maar zelfs vijf dagen later kwamen er nog sporen van nicotine en glyceroltriacetaat vrij. Bovendien ontdekte de onderzoekers dat de afgifte van deze chemicaliën sneller verliep als ook de luchttemperatuur hoger was. “Ik was absoluut verrast,” zegt Poppendieck. “De cijfers zijn aanzienlijk en kunnen grote gevolgen hebben wanneer peuken binnenshuis of in auto’s worden verzameld. Het betekent dat als je een asbak thuis een week lang niet leegt, niet-rokers worden blootgesteld aan dubbele hoeveelheden nicotine dan men tot nu toe dacht.”

De bevindingen uit de studie laten zien dat zelfs nadat een sigaret is opgerookt, deze nog steeds schadelijke chemicaliën kan vrijgeven. Hoewel aan automobilisten wordt gevraagd om opgerookte sigaretten niet uit het raam te gooien, wil Poppendieck nu ook benadrukken dat sigarettenpeuken het beste in afsluitbare metalen of glazen potten met zand gestopt kunnen worden. “Je zou denken dat als je nooit in de auto rookt waar kinderen zijn, je ze beschermt,” zegt Poppendieck. “Maar als de asbak in je auto vol peuken zit die chemicaliën uitstoten, is er toch sprake van blootstelling.”